Dat begint bij structureel geld steken in meer collega’s en schrappen van overbodig papierwerk. Pas als de werkdruk omlaag gaat, zal het verzuim ook dalen.
De sector is overvraagd. Het meest veelzeggende feit uit de verzuimrapportage is dat zorgmedewerkers zich niet vaker zijn gaan ziekmelden. De meldingsfrequentie bleef namelijk vrijwel gelijk. De stijging van het verzuim wordt volledig veroorzaakt door de duur van de uitval. De professionals vallen niet uit met een griepje, maar raken opgebrand en blijven vervolgens maandenlang aan de kant staan.
Starters bezwijken al onder de druk
Nog alarmerender is de roofbouw op de toekomst van de sector: de starters. In alle leeftijdsklassen tot 45 jaar zien we het verzuim toenemen, met de scherpste stijging onder de allerjongste medewerkers tot 25 jaar. Het systeem is momenteel zo ingericht dat jonge starters al in de eerste fase van hun carrière bezwijken onder de druk.
Het is onverantwoord dat de regering juist nu bezuinigt op instrumenten zoals het stagefonds. Met de sterkste verzuimstijging onder jongeren tot 25 jaar is de juiste begeleiding op en naar de werkplek aan de start van hun carrière geen luxe, maar een bittere noodzaak om zo vroeg uitval te voorkomen.
Medewerkers en patiënten zijn het slachtoffer
Wanneer de uitval langduriger wordt, neemt de druk op de achterblijvers verder toe, wat weer leidt tot nieuwe uitval. Het lijkt een onhoudbare vicieuze cirkel te worden waar medewerkers en patiënten het slachtoffer van zijn. De wachttijden zijn gemiddeld tussen de 15 en 28 weken waardoor problemen verergeren. Zorgmedewerkers blijven opboksen tegen de oneindige instroom van nieuwe patiënten.
De. Rek. Is. Er. Uit.
De basis moet op orde: kleinere teams, meer collega’s. Geef teams weer professionele ruimte en gezonde roosters, zodat werknemers kunnen herstellen in plaats van voortdurend over hun grenzen te gaan. Ook moeten we af van het systeem dat instellingen dwingt om steeds meer productie te draaien met steeds minder mensen.
Rust, regelruimte en autonomie
Maak kwaliteit en werkdruk leidend in plaats van productie. Bied rust, regelruimte en professionele autonomie. Meer zelfstandigheid leidt direct tot lager verzuim en betere zorg. En zeker: stop de stapeling van administratieve lasten. Professionals verliezen uren per week aan onnodige administratie. Snijd daarin terug, standaardiseer wat kan en schrap wat niet bijdraagt aan zorg. Dat is één simpele ingreep met enorme impact op werkdruk en verzuim.
Tot slot moeten er eerlijke beloning en goede roosters komen, onze inzet bij de onderhandelingen voor een nieuwe cao. Zonder aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden blijft de uitstroom groter dan de instroom. En daarmee dus het verzuim.
We zijn nog niet te laat
We zijn nog niet te laat. De mensen in de ggz kunnen een stootje hebben, maar niet eindeloos.
Door Elise Merlijn, vakbondsbestuurder van FNV Zorg & Welzijn