Minister Sterk deed dat vorige week in een Kamerbrief over scholing in de zorg. Op de lange termijn wordt de verantwoordelijkheid voor reguliere bij- en nascholing van zorgmedewerkers volledig bij de werkgever gelegd. Zorginstellingen bekostigen dat uit eigen middelen. De huidige subsidies, de Werkgeverskosten Opleiden Wijkverpleging en de regeling Strategisch Opleiden Zorg en Welzijn, zijn overgangsregelingen. Ze bestaan nog. Maar ze zijn de laatste traptreden.
Harde cijfers ontbreken
Onderbouwing voor de koerswijziging komt van SEO Onderzoek, dat acht jaar aan opleidingssubsidies doorlichtte. Conclusie: bij de meeste regelingen ontbreekt een harde effectmeting, de administratieve lasten zijn hoog, en het Stagefonds is zeer waarschijnlijk niet doeltreffend.
Dat is een eerlijk oordeel. Maar het is een oordeel over de uitvoering van subsidies, niet over de vraag of opleiden noodzakelijk is.
Want tegelijk met de afbouw van scholingssubsidies stapelt het kabinet de verantwoordelijkheden van dezelfde sector op. De wijkverpleging krijgt bredere bevoegdheden: zelfstandig indiceren, Wmo-aanvragen doen, mantelzorgondersteuning leveren, proactieve zorgplanning voeren. De Buurt als Ecosysteem verwacht dat wijkverpleegkundigen de spil worden van een zorgzame gemeenschap. Het Integraal Zorgakkoord rekent op een reductie van het zorggebruik bij huisartsen en ziekenhuizen van 20 tot 30 procent in deelnemende buurten.
Dat kost geld
Dat zijn ambitieuze doelen. Ze vereisen hoogopgeleide, goed bijgespijkerde professionals. En die kosten geld in opleiding, begeleiding en scholing. Nu wordt dat geld stapsgewijs teruggetrokken. Niet in één klap, want dat zou politiek zichtbaar zijn. Maar stap voor stap: SectorplanPlus weg per 2026, Stagefonds weg per 2028, structurele subsidie op termijn volledig afgebouwd. Ondertussen stijgen de loonkosten, komen er nieuwe registratieverplichtingen via de eigen bijdrage, en moeten werkgevers ook nog investeren in de scholing voor de nieuwe Wmo-taken.
Bestuurders in de zorg weten wat stapeling betekent. Elke afzonderlijke maatregel is verdedigbaar. De optelsom is dat niet. De vraag is niet of werkgevers verantwoordelijkheid moeten nemen voor het opleiden van hun medewerkers. Die vraag is allang beantwoord: ja. De vraag is of kleine wijkverpleegorganisaties, de teams van acht tot vijftien verpleegkundigen die samen een wijk bedienen, dat kunnen dragen zonder structurele ondersteuning.
Open deur
Het antwoord kennen we al. We zagen het bij de minutenregistratie: als de randvoorwaarden ontbreken, verschuift de last naar de professional. En als de professional de last niet meer kan dragen, verschuift ze naar de patiënt.
De traptreden zijn bijna op. Het is tijd om te vragen waar de landing is.
Nursing
Dit blog is geschreven door verpleegkundige in de wijk Jennifer Bergkamp. Ze maakt zich druk over de bureaucratie in de zorg. Daar schrijft ze voor Nursing over, lees hier meer over haar.