BLOG

Casemanagement is toe aan volgende beleidsstap

Casemanagement is toe aan volgende beleidsstap

Casemanagement is dé oplossing om ingewikkelde zorg makkelijker te maken. Dat geldt vooral voor mensen met een complexe vraag, een beperkt vermogen om zelf alles te regelen en als de zorgverlening aan hun organisatorisch ingewikkeld is.

Deze combinatie komt steeds vaker voor. Denk maar aan zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met de ziekte van Parkinson, schizofrenie patiënten, probleemjongeren en mensen met dementie. Maar deze makkelijke oplossing voor moeilijke problemen, ligt beleidsmatig moeilijk.

Functie casemanagement is helder

Casemanagement heeft in de dementiezorg een hoge beleidsprioriteit gekregen. Zo’n 250.000 mensen lijden aan deze slepende, dodelijke ziekte. Reden voor de VWS bewindslieden om er begin november een beleidsbrief aan te wijden en om op 1 maart een invitational conference erover te organiseren

De conferentie liet zien dat de discussie of casemanagement een taak of functie is, niet meer zo’n issue is. De betrokken professionals moeten de juiste competenties hebben: kunnen organiseren, de zorgproblematiek kennen, met de sociale omgeving kunnen werken en psychosociale methodieken beheersen (bijvoorbeeld psycho-educatie, familiegesprekken, rouwbegeleiding). Ze moeten korte lijnen hebben naar een multidisciplinair team, niet alleen maar praten en managen, maar ook (be)handelen. Gezag bij collega’s binnen en buiten de eigen organisatie is van doorslaggevend belang.

 

Niet opgeloste vragen

Maar er zijn ook nog niet opgeloste vragen. Moet je casemanagement alleen aanbieden als de problemen de spuigaten uitlopen of direct bij het vaststellen van de ziekte? Is de casemanager een zorginhoudelijk specialist of een specialist in het organiseren? Uit welke potje moet casemanagement worden betaald: ZVW, AWBZ, WMO? Hoe past casemanagement in financieringsmodellen van geïntegreerde zorg, zeker als het om populatiegerichte bekostiging gaat? En hoe kunnen gemeenten daarin een goede plek in innemen?

Nieuwe beleidsstap

De conclusie van de conferentie was duidelijk: we zijn een heel eind opgeschoten met casemanagement. Het is inmiddels een gangbare methodiek met veel goede toepassingsmogelijkheden, ook buiten de dementiezorg. Maar we moeten wel een volgende beleidsstap maken.

Eenduidigheid

Daar zijn nu eens géén nieuwe experimenten voor nodig. Wat nodig is, is standaardisering van begrippen, competenties en kwalificaties, en eenduidigheid van instrumenten (bijvoorbeeld het individuele zorgplan), zodat we in één informatiesysteem kunnen werken. Er moet ook eenduidigheid zijn over wat nodig is; de zorgstandaard zal daarbij helpen. De bestaande financieringssystemen zijn flexibel genoeg om een betaaltitel te vinden. De vraag is nog wel: wie zal wat betalen?

Knopen doorhakken en regelen

Cliënten hebben er baat bij dát het geregeld wordt. Hóe het geregeld wordt is een zaak van de genoemde partijen. Dit betekent knopen doorhakken. De verzekeraars (ZN) zijn al een eind op streek met een financieringsmodel. De cliënten (Alzheimer Nederland) weten wat ze willen. De beroepsverenigingen kunnen best de vereiste competenties expliciteren. Het is een systeemverantwoordelijkheid van de Rijksoverheid om het proces te trekken. VWS kan na deze conferentie de werkagenda opstellen om de knopen door te hakken en het proces makkelijker te maken. Wordt het voor cliënten eindelijk ook wat makkelijker. Daar was het tenslotte om te doen!

Henk Nies

5 Reacties

om een reactie achter te laten

van Doorn

15 maart 2012

Dank Henk voor dit heldere pleidooi tot erkenning van het vakgebied casemanagement. Je noemt de meeste hobbels die een snellere of betere support van complexe processen zouden kunnen bevorderen. Financierng is natuurlijk een belangrijke. Maar meer nog is het onvermogen tot groei een probleem waar dit land mee te dealen heeft. Juist ook de zorg. Loslaten van het oude, toelaten van anders, dat is wat nodig is.
Wie zaken sneller, beter of niet meer doet omdat dit bijdraagt aan meer kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg, wordt gestraft. Het is bedreigend voor gevestigde stabiliteit, contractafspraken en zekerheden. Andere handen, andere doelen, andere organisatie vraagt ook andere sturing. Het is hoogste tijd dat we hier werk van maken en gaan herkennen en benutten wat hier allemaal al beschikbaar is en daar op doorinvesteren.
Dat dit zonder meer makkelijker voor de cliënt is weet ik niet zeker. Is het daar om te doen? Dat goed casemanagement vooral bij draagt aan een meer participatieve zorg en mensen de rol laat vervullen die ze hebben is van waarde. Dat voelt wel makkelijker, want je wordt erkend in je eigen zijn. En ziek of niet ziek, dat maakt iedereen beter.

van Loon

15 maart 2012

De grote patientenorganisaties, samenwerkend in programma Kwaliteit in Zicht*, pleiten voor een heldere verantwoordelijkheidsverdeling voor IEDERE patient met een chronische aandoening. Per patient moet vastgelegd worden wie inhoudelijk eindverantwoordelijke ('hoofdbehandelaar'), wie zorgcoordinator en wie aanspreekpunt voor patient en naasten is. Conform de Handreiking voor verantwoordelijkheidsverdeling bij samenwerking in de zorg (KNMG, 2010, zie link**). Een casemanager is er meestal alleen voor bepaalde patientengroepen. Heel goed! Maar een heldere verantwoordelijkheidsverdeling is voor iedere patient met een chronische aandoening essentieel. Zo kan de (keten)zorg goed gestroomlijnd en patientgericht worden.

Ik sluit mij aan bij de zin: "Cliënten hebben er baat bij dát het geregeld wordt. Hóe het geregeld wordt is een zaak van de genoemde partijen".

*Astma Fonds, Diabetesvereniging Nederland, De Hart&Vaatgroep, Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties, Reumapatiëntenbond, Vereniging Spierziekten Nederland, Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie en Zorgbelang Nederland.

**http://knmg.artsennet.nl/Publicaties/KNMGpublicatie/Handreiking-verantwoordelijkheidsverdeling-bij-samenwerking-in-de-zorg-2010.htm

tjark reininga

15 maart 2012

een prima pleidooi voor een nuttige functie. maar als we niet oppassen kan die functie het systeem gemakkelijk gaan overwoekeren. ofwel omdat de functionaris zich gelegitimeerd zal voelen overal in te worden gekend en zich over te uiten, ofwel, en dat is nog bedreigender, omdat er snel een controlelement aan zal worden toegevoegd en niet meer het belang van de patiënt de leidraad is, maar eisen vanuit financiers en zorgaanbieders.

veel ziekten verlopen volgens een bepaald patroon. dit patroon zou bij de indicatie aangegeven moeten worden en gebruikt om met de patiënt een zorgpad vast te stellen. op dit pad passen niet alleen de behandelaars, verzorgers en mantelzorgers, maar ook regelmatige evaluatiemomenten waarbij wordt gekeken, of zorgpad en indicatie nog steeds adequaat zijn. het spreekt vanzelf dat de patiënt hierbij zoveel mogelijk zelf de regie moet hebben, in nauw contact met zijn adviseurs/behandelaars.

Ewoud Nysingh

15 maart 2012

Op de website van Frieslab vindt u in de boekenkast twee publicaties over casemanagement:
- Casemanagement: van idee naar model
- Hoe versterk je met casemanagement de eigen kracht van cliënt en zorgverlener?

Ga naar http://www.frieslab.nl/document/

Toolkit Dementie

18 maart 2012

De community Toolkit Dementie maakt zich al een tijdlang sterk voor casemanagement Dementie. Veel instrumenten methoden zijn daar te vinden en te raadplegen. Reeds twee grote ketens participeren daarin. Almere en Eindhoven zijn actief oa ook in de redactieraad. Op 27 maart as organiseert de Toolkit Dementie een kennistafel voor casemanagers over jonge mensen met dementie. Deelnemers worden meteen lid van de community!

Top