BLOG

Koester de kroonjuwelen van de Nederlandse zorg

Koester de kroonjuwelen van de Nederlandse zorg

Het afgelopen Paasweekend leverde een stroom aan publicaties en televisieuitzendingen over de zorg op. Nieuwsuur ging zelfs twee keer los over de ziekenhuizen. De algemene boodschap op Goede Vrijdag was ‘Ziekenhuizen kunnen failliet gaan’.

Faillissementen

Deze was ook te begrijpen als ‘en ze zullen ook failliet gaan, want er zijn nog te veel algemene ziekenhuizen die alle zorg aanbieden’ aldus zorgondernemer Jaap Maljers. Minister Schippers kondigde een dag later in de NRC nog eens aan dat zij niet van plan is failliete ziekenhuizen te redden. Ook zij lijkt de mening toegedaan dat er te veel ziekenhuizen zijn, want als zij ‘rondspuugt’ dan raakt ze er zo al vijf.

Verdeling zorg

De NRC-journalist opende het interview met een intelligente vraag: waar gaat de 72-jarige uit Friesland heen voor de behandeling van zijn tumor in de darm? Naar een goed ziekenhuis antwoordde de minister, en dat kan best wat verder weg zijn. Verdere behandeling kan wel plaatsvinden in de eerste lijn, en daar komt ook wel een specialist aan te pas. Over de vraag hoe dat dan georganiseerd moet worden, kwam geen helder antwoord.

Oudere chronische patiënt

Hierin ligt nu precies het zwakke punt, zowel in de Nieuwsuur-uitzending als in het NRC-interview. Immers 60 procent van de zorg is zorg voor de oudere chronische patiënt. Dat zijn patiënten boven de 65 jaar, met meerdere chronische aandoeningen, zoals COPD, hartfalen, reuma, hersenaandoeningen, kanker. Meneer Maljers, hoeveel ZBC’s zijn er inmiddels die de zorg voor deze patiënten volledig kunnen aanbieden?

Goed organiseren zorgvraag

Het goed organiseren van deze zorgvraag, die in de komende decennia alleen maar gaat toenemen, is dé uitdaging voor de Nederlandse ziekenhuizen. En daarmee zijn ze al volop bezig, er zijn veel goede voorbeelden te noemen. Neem het Laurentius ziekenhuis in Roermond, dat samenwerkt met andere ziekenhuizen in de regio bij de complexe specialistische zorg. De patiënt komt in het ‘eigen’ Laurentius, wordt als het nodig is ergens anders geopereerd en gaat daarna weer terug voor de nazorg. Ook de Pantein groep in Boxmeer heeft zich aangepast aan de eisen van deze tijd. Er wordt intensief samengewerkt met de huisartsen en er is een dynamische uitwisseling van specialisten uit de omgeving, bijvoorbeeld met de oncologen uit het Radboud ziekenhuis. Het IJsselland ziekenhuis heeft alle complexe operaties afgestoten die onvoldoende werden uitgevoerd om kwaliteit te garanderen en heeft zich gespecialiseerd in Maag Darm Lever behandelingen. Zo zijn er nog veel voorbeelden te noemen.

Wat feiten op een rij

Ten eerste: Er zijn in Nederland niet veel ziekenhuizen, het aantal nam sinds 1991 af van 147 naar 95.
Ten tweede: Nederland geeft in vergelijking met andere Europese landen weinig uit aan ziekenhuiszorg.
Ten derde: De kwaliteit is gemiddeld goed en de doelmatigheid houdt gelijke tred met die in het bedrijfsleven. 50 procent van de patiënten verlaat het ziekenhuis na een ingreep nog dezelfde dag.
Ten vierde: De bedrijfsvoering in een ziekenhuis is momenteel drie keer zo ingewikkeld als in een ‘normaal bedrijf’. Ziekenhuizen zijn coöperatief en constructief bezig met het verwerken van een gigantische systeemwijziging, waardoor het besturen ervan in 2012 en 2013 lijkt op het besturen van een auto met een beslagen voorruit. Daarbij slagen ziekenhuizen er toch steeds in doelmatiger te werken en de kostengroei van de jaren ervoor flink af te remmen.
Ten vijfde: Ons stelsel is erg solidair; rijk en arm liggen naast elkaar in een ziekenhuisbed.

Beste uitgangspositie

Onze sector zal zich verder moeten aanpassen in de komende periode om de sterk groeiende groep chronische patiënten zo goed mogelijk te helpen, als het kan zo dicht mogelijk bij huis en in samenwerking met de huisartsen. Daarnaast is de uitdaging om steeds meer transparantie te bieden over de geleverde kwaliteit. Speculaties over faillissementen helpen daarbij niet erg, spugen ook niet. De beste uitgangspositie is de kroonjuwelen van de Nederlandse zorg te koesteren en waar nodig op te poetsen.

Margot van der Starre
Directeur Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Jaap van den Heuvel

4 april 2013

Goed verhaal.

van Loon, NFK

4 april 2013

Citerend; "Ten derde: De kwaliteit is gemiddeld goed ". Dat klopt, ook voor de kankerzorg. Maar dan wil je als individuele patient wel weten WAAR het goed is en waar niet/ minder goed... Om die reden onderstreep ik ook het belang van transparantie.

De interne transparantie (voor teams / ziekenhuisbestuurders), de onderlinge transparantie binnen beroepsgroep (benchmarking), transparantie voor breed publiek (bewustwording/ keuze), transparantie voor huisartsen (verwijzing/ advies) en zorgverzekeraars (stimuleren kwaliteit v zorg/ selectieve inkoop).

De kankerpatientenorganisaties maken de kwaliteit van de zorg transparant EN koesteren de kroonjuwelen: http://www.nfk.nl/kanker_wat_doe_jij/Kies_jouw_ziekenhuis

Hans Niendieker

5 april 2013

Natuurlijk moeten de Nederlandse kroonjuwelen niet bij het oud vuil maar nieuwe niet ieder ziekenhuis voldoet aan het rijtje van positieve kenmerken zoals mevrouw Van der Starre die beschrijft. Oppoetsen van de kroonjuwelen is wat we al vele jaren proberen maar wat minder rooskleurig verloopt als mevr. Van der Starre wil doen geloven. Vooral jammer vind ik dat de NVZ zo sterk inzet op behoud van het bestaande en de weg naar innovatie en nieuwe samenwerkingsmodellen te weinig oppakt.

De stroperigheid bij complexe systeemveranderingen is zeer groot. De besturingsstructuur van ziekenhuizen is zeer intransparant. Dit maakt dat er innovaties nodig om veranderingen in het systeem te versnellen. Hierin kunnen nieuwe bedrijfsvormen ontstaan (Regionale behandel centra, ZBC 2.0). ZBC's oude stijl zijn zeker niet de oplossing maar alleen oppoetsen en instandhouden van de bestaande ziekenhuizen ook niet. Samen op zoek dus naar nieuwe bedrijfsvormen en samenwerkingsmodellen.

En mevr. van der Starre. De eerste Behandelcentrum waarin zorg voor ouderen in samenhang wordt georganiseerd komt eraan.

Roldaan

5 april 2013

Wat een verademing om een keer een dergelijk goed afgewogen, realistisch commentaar te lezen. Misschien moeten we vooral nadenken over de oorzaken van die beslagen voorruit en hoeveel geld ons die ruit al heeft gekost en nog zal gaan kosten.

Anoniem

5 april 2013

Het is weer een erg behoudend maar dit keer ook onsamenhangend verhaal geworden. De stappen die ziekenhuizen nu zetten in het maken van keuzes zijn 'babysteps' en vinden meestal onder grote druk van normen, richtlijnen of zorgverzekeraar plaats.
Dus meer dynamiek en innovatie zou goed zijn. En laat het lap - en poetswerk maar bij de schoonmaak, het gaat om in de zorg uiteindelijk om ontwikkelingen buiten de gebaande paden.

Top