Artsen Slaan Alarm, een samenwerkingsverband van honderden artsen die zich inzetten voor een rook- en nicotinevrije samenleving, maken zich zorgen over de grootschalige verkoop van vapes aan kinderen. Uit nieuw onderzoek blijkt dat 38 procent van de minderjarigen hun vapes koopt in fysieke winkels, zoals tabaksspeciaalzaken, avondwinkels, tijdschriftenwinkels en tankstations, terwijl dit bij wet verboden is. Ook blijkt dat deze tabakswinkels bij één op de vijf scholen binnen vijf minuten lopen bereikbaar zijn. Eerder bleek al uit NVWA onderzoek dat een kwart van de gecontroleerde tabakswinkels vapes en sigaretten verkoopt aan minderjarigen en daarmee de wet overtreedt.
Te gemakkelijk
Jongeren zelf zeggen in de spreekkamers van de artsen: “Het is gewoon te makkelijk. Er wordt haast nooit om ID gevraagd en als je snel weer weg bent, maken ze er geen probleem van.” Volgens artsen wijst dit op een structureel probleem, waarbij een nieuwe generatie jongeren continu wordt blootgesteld aan nicotine, met ernstige gezondheidsrisico’s tot gevolg. Nicotine is, ongeacht het product waarin het wordt gebruikt, een giftige en sterk verslavende stof. Bij jongeren verstoort nicotine de hersenontwikkeling en het gebruik kan leiden tot nicotinevergiftiging.
Vrij spel
Artsen zien steeds meer jonge patiënten in de spreekkamer die verslaafd zijn gemaakt aan nicotine. Kinderlongarts Noor Rikkers “Dat is geen toeval, maar het gevolg van een systeem waarin verkopers vrij spel hebben omdat effectief toezicht vrijwel ontbreekt. Zolang de overheid dit laat gebeuren, winnen commerciële belangen het van de gezondheid van onze kinderen. Dat is onacceptabel en vraagt om direct ingrijpen.”
Overheid moet handhaven
In Nederland is de verkoop van nicotineproducten aan minderjarigen verboden. Toch kan iedereen zonder vergunning een tabaks(speciaal)zaak openen, ook direct naast een school of tegenover een ziekenhuis. Het collectief #ArtsenSlaanAlarm roept de overheid dringend op tot een snelle invoering van een vergunningstelsel. Er moet een structurele handhaving komen van de leeftijdsgrens, met regelmatige controles, hoge boetes en effectieve sancties zoals verlies van vergunning bij overtredingen. De artsen pleiten ook voor een verbod op de verkoop van vapes en sigaretten in de omgeving van scholen en een algemene beperking van het aantal verkooppunten.
