Beeld: Cozine Stock.adobe.com
Het doel was om eind vorig jaar 5 procent minder regeldruk te realiseren voor zorgverleners. Dat is bij lange na niet gehaald. Er is slechts 1 procent minder regeldruk. Een van de belangrijkste doelen uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkord (AZWA) is het verminderen van de administratietijd per 2030 tot maximaal 20 procent van de werktijd van een zorgverlener. Dit was daarin een eerste stap.
Teleurstellend
PVV-Kamerlid Vicky Maeijer vroeg aan minister Mirjam Sterk (CDA) van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, wat er gaat gebeuren nu de eerste doelstelling al niet is gehaald en of de minister aanstuurt op aanvullende doelstellingen.
Sterk vindt de uitkomst ook teleurstellend. Ze trekt de welbekende vergelijking tussen de zorg en een mammoettanker die gedraaid moet worden. Sterk put nog wel hoop uit regionale voorbeelden zoals de afschaffing van de dubbele medicatiecontrole en het afschaffen van de zorg- en dienstverleningsovereenkomst. Die zouden op grote schaal overgenomen moeten worden.
Dat het niet is gelukt de eerste doelstelling te halen, wijdt Sterk aan de AZWA-partijen zelf, niet aan haar ministerie. Ze wil een ‘indringend gesprek’ voeren met deze partijen.
Geen campagne
Verder werd tijdens het debat duidelijk dat Sterk geen voorstander is van een nieuwe wervingscampagne op het gebied van de arbeidsmarkt. Ze geeft dat geld liever aan de zorg uit, ook omdat niet bewezen is of zo’n campagne wel werkt. Bovendien wijst ze op het landelijke platform Zowi.
Ook het verhogen van de salarissen ziet Sterk niet zitten, want het zou miljarden kosten om die marktconform te maken. Sommige salarissen in de zorg zijn allang marktconform, zegt ze. Bovendien, zegt Sterk, is het salaris niet doorslaggevend. “Het gaat ook om het feit dat zorgprofessionals met mensen werken en betekenisvol werk doen. “Nu wil ik niet zeggen dat het salaris niet telt, maar het is niet het belangrijkste waarom mensen in de zorg gaan werken.”
Tekort aan stageplekken
Sterk zoekt verder naar creatieve oplossingen voor het opschalen van stageplaatsen in de zorg. Het tekort aan stageplekken is in korte tijd verdubbeld. Eerst waren er 1800 plekken te weinig, inmiddels zijn dat er een kleine 4000. Het grote probleem is volgens Sterk vooral het tekort aan stagebegeleiders. Een van de oplossingen zou zijn dat ook weekenden en vakanties als stagetijd benut kunnen worden. Dat mag nu niet.
Kindzorgvilla’s
Sterk werd tijdens het debat ook onder druk gezet over de kindzorgvilla’s voor ernstig gehandicapte kinderen. Tweede Kamerlid Julian Bushoff (PvdA-GroenLinks) stelde dat de belofte van de minister glashelder was, namelijk dat de villa’s pas de deuren zouden sluiten als voor alle kinderen een plek gerealiseerd zou zijn. Bushoff wilde weten hoe de minister die belofte na gaat komen.
Eindhoven
Bushoff diepte de cijfers op uit het verleden die tijdens vorige debatten over de arbeidsmarkt werden genoemd. Eerst was er een tekort van 195.000 mensen, toen 240.000 en nu is de prognose 300.000. In de meest recente Kamerbrief over het Arbeidsmarktbeleid in zorg en welzijn, noemt Sterk dat het personeelstekort in 2035 wordt geschat op bijna 301 duizend werkenden. Dat is een groep mensen groter dan alle inwoners van de stad Eindhoven bij elkaar.
Achterover leunen
Het antwoord van het kabinet op die tekorten, stelt Bushoff, is tweeledig. Aan de ene kant verhoogt het kabinet de drempel om zorg te gebruiken en aan de andere kant schrapt het kabinet het stagefonds en een fonds voor om- en bijscholing. Bushoff: “Ze zeggen weleens ‘regeren is vooruitzien’, maar ik vraag me af wat het kabinet hier doet. Want we zien het arbeidsmarkttekort op ons afkomen, maar het kabinet acteert er niet op. We zien een kabinet dat achterover leunt en doorgaat op de ingeslagen weg van het vorige kabinet, namelijk met het wegbezuinigen van zaken die kunnen helpen bij het terugdringen van het personeelstekort.”
De regeldruk verminderen is niet makkelijk in een land die onzekerheden dicht spijkert met regels en wetgeving. Daarnaast is er een hoge mate van controle en een afrekencultuur. De Tweede Kamer laat zich snel verleiden om incidenten te vergroten met als gevolg dat bewindslieden gedwongen worden om maatregelen te nemen wat leidt regelgeving. Een soort fuik is het waar geen weg terug lijkt. Helaas zijn we mensen. Mensen maken nu eenmaal fouten. Fouten zijn lessen voor de toekomst, dat zou een betere benadering zijn. Dat maakt het werk ook leuker en creatiever. De salarissen zijn veelal niet marktconform zegt mw. Sterk. Dan is het logisch dat er veel vacatures openstaan in deze sectoren in tijden van economische voorspoed. Bij een economische crisis zie je de invulling van vacatures groeien. Het gaat om betekenisvol werk, maar de overheid laat deze mensen wel in de steek toen de Coronapandemie zorgwerkers door Long covid getroffen werden.
In de zorg moet 7 dagen 24 uur per dag paraat zijn, dat is een keuze. Het komt dan wel wrang over dat salarissen niet marktconform zijn. Ik begrijp de politieke overweging wel, omdat dat inderdaad om miljarden extra gaat. Uiteindelijk moeten we dit met zijn allen opbrengen. Maak het dan in ieder geval leuker, zodat deze professionals zoveel mogelijk tijd spenderen aan de patiënt/cliënt in plaats van aan bureaucratie. Je kiest dit vak, omdat je iets voor mensen wilt betekenen. Beloon daarom lef.