De meest veelbelovende toekomstvisie van de Masterclass Nieuwe Zorg draaide voor het tweede achtereenvolgende jaar om preventie. Vorig jaar stond een gezondheidsvaardige generatie op het hoogste podium. Dit keer ging het om het terugdringen van overgewicht bij kinderen en het bevorderen van een gezonde leefstijl. “Gisteren zeiden we gekscherend tegen de rest van de deelnemers: we gaan dit natuurlijk winnen. Maar verwacht? Nee, echt niet.”
Drie individuen, één gedachte
De winnende toekomstvisie ‘Gezonde jeugd, gezonde toekomst’ is een coproductie van Liesbeth Breeman (LUMC) en Iris Blom en Koen Perenboom (beiden Goodlife Pharma). Zonder het van elkaar te weten, pitchten ze hetzelfde idee bij hun masterclassgenoten.
Liesbeth raakte geïnspireerd door een lezing van een hoogleraar binnen het LUMC. Hij vertelde dat tot 98 procent van chronische ziektes voorkomen kan worden door een gezonde leefstijl. “Dat ging over een volwassen populatie. Dus als je een interventie doet richting de jeugd, dan kan de hele zorgvraag in de toekomst vermijdbaar zijn.”
Frustratie voor Koen een even vruchtbare trigger. Bij Goodlife zien ze in de praktijk hoe groot het probleem van overgewicht is. “Obesitas leidt tot veel comorbiditeit. Dat zijn we allemaal aan het behandelen – wat enorm veel druk op de zorg legt. Terwijl als je de kern aanpakt, kun je veel meer bereiken.”
Handvatten voor gezonde keuzes
Eenzelfde gevoel van urgentie, passie en een sterke wil om ook echt iets te veranderen, zorgden ervoor dat de drie Masterclass-deelnemers daadwerkelijk de handen ineensloegen. De kern van hun toekomstvisie draait om gezonde voeding en levensstijl bij de jeugd. Als het aan Liesbeth, Iris en Koen ligt, is dat over vijf jaar een vanzelfsprekend onderdeel van de basisschooltijd. Dan groeien kinderen op met de kennis, vaardigheden én het plezier om gezonde keuzes te maken rondom voeding en maaltijden. En wordt gezond eten iets wat zij begrijpen en zelf toepassen. Niet alleen op school, maar ook thuis en later in hun leven.
Aanpak vapen als voorbeeld
De weg om daar te komen is een programma dat scholen jaarlijks aanbieden aan hun leerlingen. Een lespakket ontwikkeld door de universitaire medische centra in samenwerking met onderwijskundigen en docenten. Vergelijkbaar met het succesvolle lesprogramma dat de UMC’s eerder ontwikkelden om bewustwording onder jongeren te creëren over de gevaren rondom vapen. “Er wordt zoveel geschreven en gezegd over preventie. Maar ga nou eens concreet iets doen. Een programma over voeding en gezonde leefstijl kan volgens ons heel effectief zijn”, aldus Liesbeth.
Gratis, structureel en leuk
De Toekomstvisie-winnaars hebben een lespakket voor ogen dat gratis te downloaden is – makkelijk en laagdrempelig – en structureel is ingebed in het onderwijsjaar. “Zoals de Week van de Lentekriebels”, stelt Iris zich voor. “Maar dan de week van gezond eten en leven.” Met lessen die gekoppeld zijn aan eenvoudige thuisopdrachten, waardoor ook de omgeving van het kind wordt meegenomen. En dat allemaal in een speelse verpakking. “We hebben vanochtend het restaurant van het Prinses Maxima Centrum bezocht – waar trouwens alleen maar gezond en vers eten wordt geserveerd”, vertelt Koen. “Daar liggen pluche knuffels in de vorm van courgettes of een krop sla. Om mee te spelen. Zo wordt gezond eten zichtbaar, tastbaar en leuk.”
Scoren op samenwerking
De driekoppige jury was unaniem in het kiezen van de winnende Toekomstvisie, vertelde juryvoorzitter Diana Monissen. Ruim twintig visies legde de jury langs de lat van innovativiteit, originaliteit, uitvoerbaarheid en multidisciplinaire samenwerking. Met name op dit laatste punt scoorde de toekomstvisie Gezonde jeugd, gezonde toekomst hoog. Allereerst door het gezamenlijk optrekken van de drie Masterclass-deelnemers. Maar ook door de samenwerking van verschillende UMC’s op het terrein van overgewicht en obesitas bij kinderen. Dat voorspelt veel goeds voor de uitvoerbaarheid van de toekomstvisie, “mits die partijen erachter blijven staan”, aldus de juryvoorzitter. Ze had ook nog een tip voor de winnaars: “Betrek private partijen en klop aan bij de zorgverzekeraars. Het begint bij je eigen gedrevenheid, dus pak die hot seat.”
Van proefballon naar de hot seat
Het geeft de toekomstvisie – en vooral haar bedenkers – een extra boost. Hardop dromend zien zij kinderen die een jaar na deelname aan het programma een gezond gewicht hebben. En een obesitascurve die gelijk blijft – of liever nog afneemt. Omdat het besef bij alle betrokkenen is doorgedrongen dat ‘we’ met elkaar iets te doen hebben aan overgewicht bij kinderen. Wat gisteren nog grootspraak was, is nu ineens concreet. “Het was een proefballon, een toekomstvisie. En nu denk ik: goh, we gaan het gewoon doen!”
