Een deel van de mensen die COVID-19 hebben doorgemaakt, houdt of ontwikkelt klachten die lang aanhouden, ook wel post-COVID (of long COVID) genoemd. De klachten kunnen verschillen per persoon en kunnen met de tijd veranderen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om vermoeidheid, kortademigheid, slaapproblemen of concentratie- of geheugenproblemen.
Het ministerie van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd om de stand van de wetenschap rondom post-COVID in kaart te brengen en aandacht te besteden aan hoe post-COVID zich verhoudt tot andere post-acute infectiesyndromen (PAIS). De raad heeft met het advies niet beoogd om een richtlijn voor de klinische praktijk te bieden, omdat dit aan de relevante beroepsgroepen is.
Geen duidelijk definitie
Hoewel er zeer veel wetenschappelijk onderzoek is gepubliceerd, concludeert de raad dat er nog altijd onvoldoende duidelijk is over post-COVID. Dit heeft er onder meer mee te maken dat er nog geen algemeen gehanteerde definitie van post-COVID is en onderzoeken onderling niet goed te vergelijken zijn.
De raad signaleert een belangrijke mate van overeenkomst tussen post-COVID en andere PAIS, zoals postinfectieuze klachten na antibiotisch behandelde lymeziekte, het Q-koortsvermoeidheidssyndroom (QVS), myalgische encefalomyelitis/chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS) en het post-sepsissyndroom. Er is een aanzienlijke overlap in klachtenpatroon. Voor zowel post-COVID als de andere PAIS ontbreken valide diagnostische tests en een eenduidige, genezende behandeling.
Een andere belangrijke overeenkomst is dat post-COVID en de andere PAIS een grote impact kunnen hebben op het welbevinden en functioneren van mensen. Deze impact kan verder vergroot worden door een gebrek aan erkenning van de klachten, bijvoorbeeld in de sociale omgeving, de werkomgeving of de zorg.
Volgens de raad is het dan ook belangrijk dat post-COVID en de andere PAIS erkend worden als belangrijke gezondheidsproblemen. Erkenning houdt in dat de klachten en de gevolgen daarvan voor het dagelijks leven serieus worden genomen. De raad adviseert om in te zetten op een langlopend onderzoeksprogramma naar post-COVID en andere PAIS.
