In de gesloten jeugdhulp worden jongeren van 12 tot en met 18 jaar geplaatst die door problemen een gevaar voor zichzelf of anderen kunnen zijn. Ze kunnen te maken krijgen met vrijheidsbeperkingen, zoals insluiting in een afzonderlijke ruimte. Daar gelden sinds 2024 strengere regels voor. De overheid wil de gesloten instellingen, waar door de jaren heen veel misstanden zijn gemeld, nagenoeg afschaffen. Rond 2030 moet dat zijn voltooid.
Het moet wel “zorgvuldig en verantwoord” gebeuren, benadrukt de NZa. “Deze jongeren moeten kunnen blijven rekenen op passende hulp.” De cijfers dalen al enkele jaren gestaag. Begin 2024 ging het nog om bijna 500 jongeren. (ANP)
Minder jongeren in gesloten instellingen jeugdzorg
Steeds minder jongeren verblijven in gesloten jeugdhulpinstellingen, al is een volledige sluiting van dit soort instellingen nog niet in zicht. Volgens de laatste cijfers van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) verbleven op 1 april van dit jaar nog 350 jongeren in de gesloten jeugdhulp. Dat zijn er 65 minder dan een jaar eerder, een afname van bijna 16 procent.
Het risico dat jongeren door de afbouw van de gesloten jeugdzorg op straat belanden is reëel en vormt een grote zorg binnen de sector.Waarom ? Hulpstagnatie: Als een gesloten plaatsing stopt en er is geen vervolgplek, staan jongeren soms letterlijk op straat.Zorgmijding: Jongeren met complexe trauma’s of gedragsproblemen lopen weg uit open instellingen die hen niet kunnen begrenzen.Netwerktekort: Veel van deze jongeren kunnen niet thuis wonen en hebben geen sociaal vangnet om op terug te vallen.Regionale verschillen: De beschikbaarheid van alternatieve opvang verschilt sterk per gemeente, waardoor lokale gaten in de zorg ontstaan.Gevolgen : Criminaliteit: Jongeren worden snel slachtoffer van uitbuiting, criminele netwerken of loverboys.Verslaving: Het risico op drank- en drugsgebruik neemt fors toe als overlevingsmechanisme op straat.Psychische achteruitgang: Zonder stabiele basis en behandeling verergeren bestaande trauma’s en psychische klachten snel.