Veel zorgorganisaties hebben te maken met bewoners met dementie die in de nacht onrustig zijn, dwalen, of die in het algemeen slecht slapen. In sommige situaties kan dit reden zijn voor de inzet van vrijheidsbeperkende middelen. Er zijn echter ook hulpmiddelen die mogelijk ondersteuning kunnen bieden die niet vrijheidsbeperkend zijn, zoals de snoezelkap. De snoezelkap is een hulpmiddel dat over het bed of een stoel geplaatst kan worden om externe prikkels te verminderen of juist extra aan te bieden, afhankelijk van de behoeftes van de bewoner.
Pilot snoezelkap
In 2024 hebben zorgorganisaties Thebe, De Wever, Mijzo en Brabantzorg een pilot gedaan met een snoezelkap. Thebe zag hier bij 2 van 4 bewoners een verbetering in nachtrust en hun algemene gedrag, maar geen effect bij de anderen. De Wever rapporteerde bij 5 van 7 bewoners minder agitatie, positieve ervaringen van zorgverleners, maar ook 2 bewoners die weerstand uitten tegen de snoezelkap. Mijzo vond bij 5 van 7 bewoners een verbetering in hun slaapkwaliteit en zagen verminderde agitatie. BrabantZorg zag wisselende resultaten, maar na aanpassing van de pilot verminderde de onrust bij 2 op 3 bewoners. Ook ervoeren medewerkers minder werkdruk. Overkoepelend tonen de pilots vooral positieve effecten op slaap, gedrag en werkdruk, al geldt dit niet voor alle bewoners.
Vilans onderzoekt snoezelkap
Het recente onderzoek van Vilans focust zich op wat voor effect de snoezelkap heeft op onrustige ouderen met dementie en hoe dit de zorgprofessionals en het zorgproces beïnvloedt. De effecten van de snoezelkap verschillen per bewoner. Sommigen sliepen beter, voelden zich veiliger en kwamen minder vaak uit bed, terwijl bij anderen geen verbetering optrad of weerstand plaatsvond en de inzet is stopgezet.
Over het algemeen wordt de mate van succes gematigd tot goed beoordeeld. De snoezelkap heeft ook een indirect positief effect op medewerkers, vooral doordat verminderde onrust bij bewoners leidt tot minder stress, lagere werkdruk en verhoogd werkplezier. Op organisatieniveau lijkt de snoezelkap een laagdrempelig alternatief voor vrijheidsbeperkende middelen zoals bedtenten, wat zowel administratieve lasten als ethische bezwaren kan verminderen.
