De verzekeraars vinden dat het aanwijzen van verzekeraars en het preferentiebeleid als schuldige voor het geneesmiddelentekort geen recht doet aan de complexiteit van het probleem. Volgens CZ, Menzis, VGZ en Zilveren Kruis worden tekorten vooral veroorzaakt door kwetsbare mondiale productieketens, de sterke concentratie van de productie van werkzame stoffen in een beperkt aantal landen en logistieke afhankelijkheden die gevoelig zijn voor geopolitieke spanningen. Verstoringen in internationale handel of scheepvaart kunnen ervoor zorgen dat medicijnen of grondstoffen wekenlang vastliggen, buiten de invloedssfeer van Nederlandse partijen.
Meldpunt
De verzekeraars missen een eenduidige definitie van geneesmiddelentekorten en een onafhankelijk meldpunt waarin signalen over tekorten tijdig samenkomen. Verzekeraars kunnen daardoor geen snelle maatregelen treffen en het kan leiden tot verspilling van schaarse geneesmiddelen.
Besparing
De verzekeraars wijzen op de voordelen van het preferentiebeleid. Volgens hen wordt jaarlijks 800 miljoen euro bespaard op geneesmiddelen ten opzichte van de bruto lijstprijzen. Deze besparing zou rechtstreeks doorwerken in de zorgpremies. “Zonder dit beleid betaalt iedere Nederlander al snel enkele tientjes per jaar meer premie,” zegt Cas Ceulen, Chief Health Officer bij VGZ.
Loslaten
Daarbij, stellen de verzekeraars, laten ze het preferentiebeleid los als de beschikbaarheid of patiëntveiligheid in het geding komt. Bij dreigende tekorten worden volgens de verzekeraars prijzen aangepast, de inkoop gespreid, alternatieven aangewezen en aanvullende maatregelen genomen, zoals het ondersteunen van veiligheidsvoorraden.
Vingerwijzen
De verzekeraars willen dat wordt gestopt met vingerwijzen en dat er wordt gestart met samenwerken. “Duurzame oplossingen ontstaan alleen als alle partijen verantwoordelijkheid nemen”, aldus de verzekeraars. Met alle partijen bedoelen de verzekeraars: producenten en fabrikanten van werkzame stoffen, groothandels, apothekers en zorgverleners, de overheid, toezichthouders en verzekeraars zelf.
Eigen definities
“Het punt is niet dat één partij bewust een eenduidige definitie van geneesmiddelentekorten of een onafhankelijk meldpunt tegenhoudt”, zegt de persvoorlichter van VGZ. “We zien een versnipperd systeem waarin verschillende partijen werken met eigen definities, meldmomenten en informatie, vaak ingegeven door commerciële, logistieke of juridische overwegingen. Daardoor worden signalen over dreigende tekorten niet altijd tijdig of volledig gedeeld.”
Zoals gebruikelijk wordt met dit verdedigend verhaal het eigen straatje schoon geveegd en de voordelen van het preferentiebeleid uitgelicht. Het zou de zorgverzekeraars sieren als ze zich zouden terugtrekken uit inkoophandelsactiviteiten en zich zouden beperken tot zodanig contracteren dat de partijen in de aanbodketen van farmazorg er voordeel in zien om een optimale prestatie/prijsverhouding te leveren. Het resultaat zal zijn dat de Nederlandse patiënt uitsluitend wordt geconfronteerd met tekorten als het echt aan het buitenland ligt.
Hans Hof, voormalig Vz. van BG Pharma en momenteel onder meer Bestuurder van de Nederlandse Farmaceutische Zorggroep B.V.