Inhoud | Navigatie | Zoeken | Service links |

Geplaatst op 7 oktober 2011 door: Philip van de Poel

Ziekenhuizen traag met veiligheidsmanagement

Ziekenhuizen slagen er nog altijd niet in een volwassen veiligheidsmanagementsysteem (VMS) te implementeren. Dat concludeert de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). De IGZ pleit daarom voor meer bestuurlijke betrokkenheid en daadkracht.

De IGZ constateert ondermeer dat ziekenhuizen veiligheidsrisico’s nog niet systematisch geïnventariseerd hebben. Vaak wordt er alleen reactief met risico’s omgegaan. Pas  als er wat mis gaat, wordt er actie onderomen en worden correcties aangebracht. Bij een volwaardig VMS zijn risico’s vooraf bekend, zodat ze beheerst kunnen worden. Het merendeel van de ziekenhuis heeft dit proces voor slechts enkele risicovolle processen doorlopen.

Weinig concreet

Daarnaast zijn de meeste veiligheidsplannen volgens de inspectie te algemeen. Het ontbreekt aan concrete, meetbare acties waarbij na te gaan is of de resultaten ook gehaald worden.  Incidentmelding kent een vergelijkbare tekortkoming. Medewerkers die melden, vernemen niet altijd wat er met de melding is gebeurd. Opvallend is tevens dat artsen aanzienlijk minder melden dan verpleegkundigen. De inspectie vindt ook dat ziekenhuizen niet goed laten zien waar de inspanningen op het gebied van veiligheid toe leiden. Verbeteracties zijn bij medewerkers niet goed bekend en ook weten zij geen resultaten van de risicoanalyses te benoemen.

Onderdeel

Ook is veiligheid nog geen integraal onderdeel van al het werk. Zo is het nog lang niet overal onderdeel van de opleidingen en introductieprogramma’s en staat veiligheid van werken ook niet structureel op de agenda van het functioneringsgesprek.

Daadkracht

Op basis van haar bevindingen concludeert de IGZ dat een volwaardig VMS in 2012, zoals in 2007 afgesproken, niet haalbaar is. De IGZ pleit daarom voor grotere bestuurlijke betrokkenheid en daadkracht. Niet alleen moet de raad van bestuur meer sturing geven aan het daadwerkelijke risicomanagement, ook moeten bestuurders zich tegenover medewerkers actiever opstellen en laten zien wat veilig werken betekent.  De inspectie beveelt bestuurders bovendien aan om meer aandacht te geven aan het melden en bespreken van incidenten door medisch specialisten.

Vertrouwen

Ondanks de kritiekpunten van de IGZ ziet de NVZ vereniging van ziekenhuizen de tijdige invoering van een volwaardig VMS met vertrouwen tegemoet. "De aandacht binnen de ziekenhuizen voor veiligheidsmanagement neemt zichtbaar toe", aldus de NVZ in een reactie op de IGZ-rapportage. "Van de 93 ziekenhuizen hebben 32 ziekenhuizen inmiddels een geaccrediteerd veiligheidsmanagementsysteem waarmee zij continu proactief risico’s signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen. Eind 2012 zullen alle ziekenhuizen naar verwachting in het bezit zijn van een dergelijk systeem, mits wordt doorgegaan op dezelfde weg."

 

Trefwoorden

IGZ, Patiëntveiligheid

Meer over dit onderwerp

Reacties (4)


  • Anoniem

    07/10/2011

    #1.  Heel herkenbaar en ik werk al ruim 10 jaar niet meer in een ziekenhuis. Bestuurders zijn niet pro-actief omdat dat een dergelijke houding leidt tot ruzie met de MS. Reactief kan wel omdat de MS dan meewerken. MS melden niet omdat die informatie het bestuur in staat stelt om dwingend in te grijpen. De MS vertrouwen het bestuur niet.

    De grote verrassing is dat 32 ziekenhuizen wel een geaccrediteerd veiligheidsmanagement systeem hebben. Dat kan in mijn visie alleen maar als het systeem weinig consequensties heeft voor de werkwijze en vrijheid van de MS. En dat staat weer op gespannen voet met een goed VMS.

    Toch zijn de bestuurders verantwoordelijk. Zij zijn wettelijk verplicht een effectief VMS in te voeren. Het risico is groot dat zij tijdens de invoering zelf in een conflict terechtkomen en mogelijk ontslagen zullen worden. Het is dus logisch dat de bestuurders massaal verzaken.

    Het is daarom een goede zaak dat IGZ de druk opvoert. In de praktijk blaft de IGZ wel maar bijt zij nooit (tenzij de media IGZ dwingt). Nu moet IGZ boven zichzelf uitstijgen en de druk zover opbouwen dat de bestuurders het conflict met de MS aangaan: geen geringe opdracht.

  • @Anoniem

    08/10/2011

    #2.  Als u al 10 jaar niet meer in een ziekenhuis werkt heeft u een gedateerd beeld. Zelf werkend in een ziekenhuis zie ik dat de voortgang wel degelijk aanwezig is. 2012 is haalbaar.

  • Anoniem

    08/10/2011

    #3.  @ #2. Ik zou u graag geloven en ik ben daarom het rapport van IGZ gaan lezen. En helaas moet ik vaststellen dat IGZ wederom ziet dat de ziekenhuizen alle gemakkelijke maatregelen treffen (de instrumenten en in iets mindere mate de procedures zijn ontwikkeld), maar de VMS heeft in de praktijk geen consequenties voor de werkwijze van de MS, niet vooraf en niet na een melding.

    Het bestuur kan dus straks zeggen dat ze 5 jaar na de overeenkomst eindelijk een VMS heeft ingevoerd. Echter de wijze waarop dat is gebeurd verhindert dat de VMS enog effect zal hebben. Het doel van de reductie van vermijdelijke sterfte en gezondheidscahde zal dus zeker niet gehaald worden.

    Ik ben dan wel ruim 10 jaar weg, maar er is (helaas) niets veranderd.

  • Mr Sophie Hankes vz SIN-NL

    09/10/2011

    #4.  Het VeiligheidsManagementSysteem negeert de huidige ethische, professionele en wettelijke verplichtingen van artsen, verpleegkundigen en ziekenhuizen.
    Dit negeren betreft zowel preventie van medische fouten als van het verstrekken van eerlijke informatie en adequate herstelbehandeling aan slachtoffers van medische fouten.
    Of gelden wettelijke verplichtingen bv conform de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, de Wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg, Kwaliteitswet Zorginstellingen etc niet voor de medische sector?
    Staan artsen boven de wet en is VMS een pseudo-veiligheidsmanagementsysteem, om nog maar te zwijgen over de discutabele taakopvatting en uitvoering door de Inspectie Gezondheidszorg jegens slachtoffers van medische fouten?


Schrijf zelf een reactie