De tekorten hebben volgend de KNMP nog steeds grote gevolgen voor patiënten. Wanneer patiënten moeten wisselen van merk of vorm van medicatie of op een geneesmiddel met een andere werkzame stof moeten worden gezet, worden de risico’s voor de patiënt vergroot. Dit leidt tot verminderde therapietrouw, duurdere alternatieven, en verkeerd medicijngebruik met onnodige ziekenhuisopnamen als meest ingrijpende gevolg.
Medicijnen
Geneesmiddelentekorten zijn aan de orde van de dag, zo zegt de KNMP. Om patiënten toch de best mogelijke zorg te bieden zijn apothekers in overleg met voorschrijvers van geneesmiddelen, zoals huisartsen en medisch specialisten, dagelijks bezig de beste alternatieven voor hun patiënten te vinden. Dit kost extra tijd en geld die beter anders ingezet kunnen worden voor patiëntenzorg en de druk op het apotheekteam sterk verhogen.
Buitenland
De KNMP ziet een steeds groter risico op afhankelijkheid van het buitenland bij het optreden van tekorten. Per geneesmiddel zijn er steeds minder leveranciers in Nederland actief. Dit daalde van 3,3 in 2016 tot 2,6 in 2025. Als er iets misgaat in het fabricageproces of in de logistiek moet er steeds vaker voor patiënten worden geïmporteerd.
Maatregelen
De KNMP roept op tot maatregelen:
Verleng de vergoedingstermijn voor het niet-meer preferente geneesmiddel. Als een geneesmiddel het volgende jaar geen preferente status meer heeft, bouwen leveranciers hun voorraden af omdat deze anders onverkoopbaar zijn. Dat veroorzaakt vaak tekorten rond de jaarwisseling: voorraden zijn niet precies op 31 december op en nieuwe voorraden zijn op 1 januari nog niet opgebouwd. Door de vergoedingstermijn van het oude preferente middel te verlengen, kunnen voorraden geleidelijker worden afgebouwd.
Pas de maximumprijzen aan. Als er een tekort van een geneesmiddel is en de prijs van geneesmiddel in Nederland door wet- en regelgeving veel lager is dan in de ons omringende landen dan wordt het tekort in Nederland het laatst opgelost. Nederland moet dan deze geneesmiddelen tegen een hogere prijs importeren. Het loslaten van de maximumprijs voor deze geneesmiddelen zal de Nederlandse markt voor leveranciers aantrekkelijker maken zonder dat de zorg daar duurder van wordt.
Maximaliseer de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Pas het preferentiebeleid aan zodat er meer leveranciers in Nederland kunnen leveren. Het vergroten van de beschikbaarheid van geneesmiddelen is immers een van de speerpunten in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In combinatie met voldoende extra voorraad kunnen dan productie- of distributieverstoringen beter worden opgevangen.
Verminder de handelingen rond tekorten voor zowel voorschrijvers als apotheken. De huidige wet- en regelgeving vraagt van zorgverleners onevenredig veel inspanningen. Bij een wisseling van geneesmiddel als gevolg van een tekort, moet de arts een nieuw recept uitschrijven. De oplossing hiervoor is om het voor apothekers mogelijk te maken om recepten aan te passen bij tekorten.
