“Soms kom ik in mijn werk als inspecteur dingen tegen waarvan ik denk: hoe bestaat het? Mijn nieuwste blog op Arts en Auto gaat over de jeugdzorg. Wist je dat iedereen, echt iedereen, zonder enige voorwaarde vooraf zorgbestuurder kan worden? Is het dan gek dat het regelmatig misgaat?”, schrijft Leistikow op LinkedIn.
Vier categorieën zorgbestuurders
Leistikow onderscheidt vier categorieën bestuurders: bekwaam, eigenwijs, incompetent en geld-gedreven. Zijn grootste zorg zit bij de laatste twee categorieën. Dat er incompetente zorgbestuurders in de jeugdzorg zijn is volgens Leistikow niet verwonderlijk, omdat het systeem geen enkele voorwaarde vooraf stelt. Deze bestuurders kunnen goede intenties hebben, maar hebben er geen benul van wat er allemaal komt kijken bij goed bestuur.
Geldwolven
De schadelijkste groep zit vooral bij zorgbestuurders die voor het geld in de jeugdzorg aan de slag gaan. “Deze bestuurders zetten bewust goedkoop, vaak inadequaat personeel in. Soms hebben ze hun eigen uitzendbureau, waarmee ze de winsten verschuiven van de zorgonderneming naar hun uitzendbureau. En ze hebben bijvoorbeeld ook een broodjeszaak, waar ze de jongeren ‘dagbesteding’ bieden, en hier ook weer geld mee verdienen. Of een zorgboerderij die kinderen inzet om de stallen uit te mesten”, schrijft Leistikow.
Register voor zorgbestuurders
De IGJ kan niet effectief toezicht houden op al deze zorgbestuurders, omdat het er veel te veel zijn. Sinds de introductie van de marktwerking in 2015 is het aantal aanbieders van jeugdzorg gestegen van 1.367 naar ruim 8.000 in 2025. De IGJ kan pas effectief optreden als de aanbieders “in beeld komen door signalen (en als het dus te laat is), en kan de bestuurder vervolgens probleemloos een nieuwe zorginstelling oprichten”, aldus Leistikow. Hij pleit in zijn column voor een soort BIG-register voor zorgbestuurders, dat voorwaardes vooraf stelt.
