Dat schrijft ze in de ‘Kamerbrief Stand van zaken eerlijk speelveld‘ van 1 juni. De brief werd tegelijkertijd gepubliceerd met het feitenonderzoek dat onderzoeksbureau Gupta uitvoerde naar ‘het speelveld in de sectoren wijkverpleging, ggz en msz’ en het advies van de landsadvocaat over aanpassingen van artikel 13 in de Zorgverzekeringswet.
Minister Hermans begint de brief met duidelijke stellingname: “Om de beweging naar passende zorg te laten slagen is het van groot belang dat alle zorgaanbieders een eerlijke bijdrage leveren. Het mag bijvoorbeeld niet zo zijn dat zorgaanbieders zich enkel richten op patiënten/cliënten met een lichte zorgvraag, niet regionaal samenwerken waar nodig en zich op grote schaal onttrekken aan avond-, nacht- en weekenddiensten (ANW-diensten). De patiënt/cliënt ondervindt daar de negatieve gevolgen van vanwege het effect op de toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg.”
In het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord (AZWA) is afgesproken dat iedereen een eerlijke bijdrage levert aan dit akkoord. Aangezien niet alle zorgaanbieders dat doen, neemt de minister nu maatregelen.
Strengere wettelijke eisen
Zorgaanbieders moeten verplicht worden om ‘constructief en gedegen’ mee te doen met regionale samenwerking. Hermans wil bij wet verbieden dat zorgaanbieders zich ‘zomaar onttrekken’ aan ANW-diensten, acute zorg en concentratie van complexe zorg.
Zorgverzekeraars krijgen meer macht
Ook werkt het kabinet aan de afschaffing van vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg. Dan kunnen zorgverzekeraars passende zorg afdwingen met contractering.
Daarnaast wil Hermans dat zorgverzekeraars meer informatie krijgen over of zorgaanbieders passende zorg leveren of niet. Zorgverzekeraars zouden declaratiegegevens moeten krijgen van álle zorgverzekeraars en geautomatiseerd inzicht in wachtlijsten.
Het kabinet wil dit wetspakket ‘zekerheid dat passende zorg er is’ in het vierde kwartaal van 2027 aan de Tweede Kamer aanbieden.
Uitwassen
Het kabinet wil strengere regels voor ondernemen in de zorg. Zo willen ze ‘uitwassen van private equity tegengaan’ en voorwaarden stellen voor verantwoord ondernemerschap.
VWS werkt al langer aan een wetswijziging van de Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wibz). Daarin staan onder andere beperkingen rondom winsten. Die wet is al meerdere keren van VWS naar de Kamer en teruggegaan. De Raad van State heeft zich ook al eens uitgesproken over de voorgenomen wetswijziging. Hermans werkt nu dus aan een ‘herbezinning’ van dit wetsvoorstel. Ze belooft de Kamer de uitkomsten van die herbezinning nog voor de zomer op te sturen.
Ook wil ze toezicht op toetreding en bedrijfsvoering van zorgaanbieders versterken met meer fysieke controles en dus ook een uitbreiding van de capaciteit van toezichthouders en opsporingsinstanties.
Tarieven in medisch-specialistische zorg
Hermans heeft speciale aandacht voor de tarieven in de medisch-specialistische zorg. De Nederlandse Zorgautoriteit onderzocht de differentiatie van betaaltitels en concludeerde dat het niet doelmatig is om prestatiedifferentiatie toe te passen op passende zorg.
Sommige zorgaanbieders gaven de afgelopen maanden aan dat er ‘scheve machtsverhoudingen’ zijn tussen aanbieders en zorgverzekeraars en dat die ‘evenwichtige contractering bemoeilijken’. Uit het onderzoek van Gupta blijkt ‘geen eenduidig beeld over die machtsverhoudingen’. Toch wil VWS die gevoelens serieus nemen.
Het kabinet gaat geen aparte prestaties invoeren voor passende zorg. Wel willen ze meer transparantie over wat er onder welke tarieven valt. Dit om ‘kruissubsidiëring’ tegen te gaan – dat is dat dure zorg, zoals spoedeisende hulp en intensive care, gedekt worden door inkomsten uit planbare en chronische zorg.
Een van de manieren om dit tegen te gaan is de budgetbekostiging voor de SEH die het kabinet stapsgewijs gaat invoeren vanaf 2027.
Brandbrief NVZ
Het kabinet lijkt dus een heel eind mee te gaan met de klachten van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen. Hermans heeft ook de reacties van Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN), Zorgverzekeraars Nederland en Stichting handhaving vrije artsenkeuze gelezen, maar daar komt ze niet meer op terug. ZKN reageerde al met een kritische reactie op dit voorgenomen beleid.
