De wettelijke taak van het FIU is het analyseren van ongebruikelijke transacties om te bepalen of deze gegevens van belang kunnen zijn voor het voorkomen en opsporen van witwassen, onderliggende delicten en terrorismefinanciering. In 2025 registreerde de FIU duizend transacties als zorgfraude.
“Het aantal indicaties van ‘klassieke’ zorgfraude is in 2025 onverminderd groot. Hieronder verstaan we het declareren van zorgkosten voor zorg die niet, deels of van onvoldoende kwaliteit is geleverd. Het beeld dat uit onze analyses ontstaat, is dat er partijen actief zijn die alleen bestaan om zoveel mogelijk geld uit de zorg te onttrekken. Het gaat om georganiseerde verbanden die samenspannen om zoveel mogelijk valse declaraties in te dienen.”
Zzp’ers
Het aantal dubieuze zzp’ers dat bij de zorgfraude betrokken is, noemt de FIU opvallend. Via de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Inspectie van het Onderwijs en de politie is bekend dat dubieuze zzp’ers in de zorg met regelmaat gebruikmaken van valse diploma’s of diploma’s die zijn afgegeven onder valse voorwendselen. Ook hebben ze vaak verschillende antecedenten.
“Onze analyses laten zien dat de eenmanszaken van zelfstandigen exorbitante omzetten maken, maar dat er amper belasting wordt afgedragen. Deze eenmanszaken lijken fictieve kosten op te voeren door valse facturen te betalen aan bedrijven in professionele witwasnetwerken. Deze factuurbetalingen worden vermoedelijk gecompenseerd met contant geld, maar voor de fiscus blijft er amper belastbare winst over.”
Foute detacheerders
FIU-Nederland ziet in de analyses dat grote (legitieme) zorgorganisaties volop gebruikmaken van detacheerders in de zorg. De arbeidskrachten die deze detacheerders uitlenen, zijn veelal zzp’ers. Een deel van deze zzp’ers is van twijfelachtig allooi met valse diploma’s. De analyse van de FIU geeft zicht op ecosystemen van financieel-economische criminaliteit, waar zorgfraudeurs gebruik maken van elkaars diensten van witwassen, diploma’s vervalsen en katvangers inzetten.
Aanhoudingen
Op basis van de analyses van FIU-Nederland zijn in 2025 verschillende aanhoudingen, beslagleggingen en veroordeling gedaan. “Zo hield de Opsporingsdienst van de Nederlandse Arbeidsinspectie eind januari drie personen aan voor het witwassen van zeker 1 miljoen euro aan zorggeld. In december werd een 49-jarige man opgepakt op verdenking van het plegen van fraude met de subsidieregeling Coronabanen in de zorg (COZO), witwassen en het plegen van valsheid in geschrifte. De verdachte werkte samen met andere (rechts)personen: vermoedelijk vormden ze samen een crimineel netwerk. De man faciliteerde 32 zorgondernemingen die ruim 8 miljoen euro aan COZO subsidies onterecht aanvroegen en ontvingen. In een ander onderzoek naar fraude met zorggeld legde de Opsporingsdienst van de Nederlandse Arbeidsinspectie beslag op meer dan een miljoen aan contant geld en luxegoederen, waaronder merktassen, sieraden en horloges. In deze zaak – waar FIU-Nederland aan bijdroeg met analyses op ongebruikelijke transacties – gaat het om fraude met declaraties door malafide zorgaanbieders voor medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden en zorg voor onverzekerbare vreemdelingen (de zogeheten ‘Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden’ (SOV) en ‘Regeling onverzekerbare vreemdelingen’ (OVV)). Het vermoeden is dat de fraude tot stand kwam met betrokkenheid van enkele medewerkers van het Centraal Administratie Kantoor (CAK).”
