ACTUEEL

Deel ziekenhuizen rijp voor dokter als aandeelhouder

Deel ziekenhuizen rijp voor dokter als aandeelhouder

Tien tot vijftien procent van de Nederlandse ziekenhuizen is rijp voor financiële participatie van medisch specialisten.

Dat stellen insiders in het oktobernummer van Skipr magazine dat deze week verschijnt. Met name ziekenhuizen die financieel  in de gevarenzone verkeren zullen de komende tijd terug vallen op het participatiemodel, waarbij medisch specialisten mede-eigenaar worden, zo is de verwachting.

Specialist als aandeelhouder

Het zogeheten doctors hospital of physician owned hospital was in de Nederlandse ziekenhuiswereld tot voor kort theoretisch fenomeen. Daar is met de redding van het LangeLand Ziekenhuis verandering in gekomen.  De medisch specialisten in Zoetermeer steken gezamenlijk anderhalf voor miljoen euro in het ziekenhuis. Met deze aandelen worden ze voor 20 procent eigenaar. Het is voor het eerst dat artsen via een aandelenconstructie mede-eigenaar van een algemeen ziekenhuis worden.

LangeLand-model

Bestuursvoorzitter Jan Willem Brinkman stelt in Skipr magazine dat het LangeLand-model toepasbaar is in 15 tot 20 ziekenhuizen. “Als we de rust en de ruimte krijgen om dit model verder uit te werken, dan kan het best een olievlek worden”, gelooft Brinkman. VVD-Kamerlid Anne Mulder komt op een conservatievere schatting uit. “Mijn verwachting is dat het beperkt zal blijven tot zeven à tien ziekenhuizen”, aldus Mulder. “Het model zal alleen in beeld komen bij ziekenhuizen die moeite hebben om het hoofd boven water te houden. Pas als een ziekenhuis in de gevarenzone is, voelen bestuurders de noodzaak om te veranderen.”

 

Financiële betrokkenheid

Volgens interim-bestuurder Rinus van Riel kan financiële nood een stevige impuls vormen voor grotere financiële betrokkenheid van medisch specialisten. “Kijk naar het Ruwaard van Putten Ziekenhuis, dat is failliet gegaan en daar zijn de specialisten alles kwijt geraakt”, stelt Van Riel met een verwijzing naar de 13 miljoen euro aan good will en boedel die de 40 vrijgevestigde artsen bij het faillissement verloren. “Als een specialist moet kiezen tussen een faillissement of aandeelhouderschap, dan is de keuze snel gemaakt.” 

Belangen

Voorstanders van het aandeelhoudersmodel betogen dat grotere financiële betrokkenheid van medisch specialisten de kwaliteit van zorg ten goede komt. “Het gaat om het paralleliseren van belangen”, stelt KNO-arts Peter Paul van Benthem in Skipr. “Als het om kwaliteit gaat voldoet het oude model van de shopping mall met allemaal aparte winkeltjes niet meer. Kwaliteit is steeds meer een afgeleide van de manier waarop het totale ziekenhuis is georganiseerd. Door dat aandeelhouderschap ontstaat er ontschotting tussen specialismen en dus geïntegreerde zorg en dat is precies datgene wat een ziekenhuis moet doen, want concurreren met zbc’s op eenvoudige ingrepen als heup, knie en cataract, daar valt geen droog brood mee te verdienen. Ziekenhuizen zijn er juist voor de geïntegreerde, ingewikkelde ingrepen.” 

Strijdige belangen

Tegenstanders vrezen juist dat financiële inbreng van de dokter de kwaliteit onder druk zet “Aandeelhouderschap van medisch specialisten is een ongezonde ontwikkeling”, zegt SP-Kamerlid Henk van Gerven. “Het eigendomsbelang van arts of aandeelhouder kan haaks komen te staan op patiëntveiligheid en kwaliteit.” Het LangeLand Ziekenhuis hoopt het aandeelhouderschap van de medisch specialisten in de loop van dit najaar te formaliseren.

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Mitrasing

20 september 2013

Naast de opmerkingen v/d SP vertegenwoordigers: lijkt me als ondernemer erg risicovol bij budget-bestuurde zorg met generale "efficiency korting" ; al of niet rechtstreeks door VWS.

Wout Koelewijn

20 september 2013

Uit mijn promotieonderzoek binnen de Universiteit Twente naar ondernemerschap door medisch specialisten blijkt inderdaad dat gedeeld eigenaarschap/ aandeelhouderschap van medisch specialisten de bestuurbaarheid van het ziekenhuis ten goede komt.

Terecht stelt Peter Paul van Benthem dat aandeelhouderschap door artsen leidt tot ontschotting binnen een ziekenhuis doordat zij zich meer verantwoordelijk voelen voor het reilen en zeilen van het ziekenhuis als geheel. Juist bij hoog complexe zorg is die integrale besturing van groot belang.

In de praktijk blijkt (gedeeld) eigenaarschap van bijvoorbeeld een kliniek goed te passen bij de beroepsnormen van medisch specialisten als bewaker van goede en patiëntgerichte zorg. Juist als aandeelhouder zijn zij beter in staat invloed uit te oefenen op de wijze waarop zorgprocessen zijn georganiseerd rondom de patiënt. Discussies die in dit kader ontstaan worden niet langer primair gevoerd tussen managers en medisch specialisten, maar ook breder binnen de medische staf wat de uiteindelijke besluitvorming ten goede komt.

Hoewel vervolgonderzoek noodzakelijk is, lijken deze voordelen ruimschoots op te wegen tegen de nadelen zoals benoemd door SP-Kamerlid Henk van Gerven. Uiteindelijk is namelijk het doel van iedere aandeelhouder: Continuïteit van het zorgbedrijf. Aandeelhouderschap van medisch specialisten lijkt eerder een duurzaam en integraal kwaliteitsbewust binnen maatschappen en medische staven aan te wakkeren en het handelen hiernaar te faciliteren, dan dat dit bewustzijn hieronder zou leiden.

Hunink

20 september 2013

Vreemde argumentatie voor aandeelhouderschap! 
Gebrekkige communicatie, rammelende samenwerking, onvoldoende betrokkenheid, matige kwaliteit e.d. los je er niet mee op. Daar zijn andere mogelijkheden voor, een bijscholing bijvoorbeeld, intervisie of een functioneringsgesprek. Het rotsvaste geloof in de 'vrije markt' is op z'n retour, maar nog niet in de gezondheidszorg.Aandeelhouderschap is alleen weggelegd voor goedverdienende medisch specialisten en niet voor de vele andere onmisbare professionals. Je moet immers wel met een substantieel bedrag over de brug komen.Andere professionals komen hiermee op achterstand en verliezen juist invloed. Tenzij het idee is dat een ziekenhuis eigenlijk draait om de medische professie...
Misschien nuttig om juist te onderzoeken of ziekenhuizen zonder vrije ondernemers/ maatschappen kunnen. Scheelt veel papierwerk, boekhouding, controles. Met een fatsoenlijk salaris (Balkenendenorm is keurig in non-profit). Transparanter en simpeler. Totale kosten ziekenhuiszorg hierdoor lager en beter beheersbaar. Dan ook, indien nodig, meer ondersteuning mogelijk van noodlijdende ziekenhuizen.Stop met denken volgens oude patronen. Die leiden zelden tot echte oplossingen.

Van de Brink

21 september 2013

Het is natuurlijk ook wel een verschil of specialisten samen aandeelhouder worden of dat 1 specialist met een geldschieter een ziekenhuis 'koopt'.

Destijds heeft rontgenoloog Winter het Zuiderzee gekocht voor slechts 5 miljoen en de rest van het geld wkam van Achmea en de overheid. Samen circa 45 miljoen. Maar meneer Winter had wel de zeggenschap over hoe het voortaan zou gaan in 'zijn' ziekenhuis. Dat is natuurlijk in een ziekenhuis waar zoveel intelligentsia werken ongehoord maar nooit heeft de politiek vragen gesteld. Winter heeft vele specialisten ontslagen en ruim honder verpleegkundigen. Dat was natuurlijk nooit gebeurd als er destijds al een oplossing werd bedacht zoals thans gelukkig in het LLZ is gebeurd.

En wat is het de VVD eigenlijk waard? Dit afbraakkabinet heeft ook een minister op VWS die ronduit zegt dat ze geen ziekenhuizen wil redden. Het is allemaal te absurd voor woorden en een gevolg van het marktdenken dat een verwoestende invloed heeft op wat eens bijna de beste zorg van de wereld was.
Dit kabinet moet weg want ze zouden ook het liefst nog KPN verpatsen aan Carlos Slim. Nou geloof me maar, dat is op termijn werkelijk het ergste wat men kan doen. Maatschappelijke voorzieningen behoren in handen van de overheid te blijven en niet in handen van private investeerders. We zien aan de tragische geschiedenis van het Slotervaart waar het toe kan leiden. De heer Winter zou vervolgd dienen te worden als malafide bestuurder want hij wil verhoging van de premies, hij wil het liefste een academisch ziekenhuis besturen en hij wil artsen opnieuw een slaven bestaan laten leven onder zijn dictatoriale optreden. Onbegrijpelijk dat de Orde van Medisch specialisten niet ingrijpt. Of de rechter. Of Den Haag. Zeker waar zijn imperium nu begint te wankelen en hij naamsverandering heeft doorgevoerd en al enkele klinieken heeft moeten verkopen. Waar is de stabiliteit zoals die er was in de gezondheidszorg voor de marktwerking in de zorg vele levens ging verwoesten waarbij de grote klap nog moet komen met honderduizenden banen verlies in de thuiszorg volgens de verwachting?

Peter Koopman

23 september 2013

Mis in deze voorstelling van zaken het aandeelhouderschap van verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen. Immers inzake behandeling van de gevolgen van ziekte zijn zij de primaire partij en een klinische opname behoeft naast een geneeskundige ook een verpleegkundige indicatie.

Indien deze zorgprofessionals geen gelijkwaardige invloed hebben op beleid en bestuur resteert voor de functie "ziekenhuis" het bestaan als facilitair bedrijf ten behoeve van kapitaalverschaffende medisch specialisten. De "verlengde arm" en assisterende dienende opstelling is dan kern van de arbeid. De zelfstandige relatie met en verpleegkundige zorg voor " eigen" patienten ontbreekt in die prive- klinieken. Maar eerlijk is eerlijk niet alleen patienten, maar ook verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten hebben dan een echte vrije artsen/ziekenhuiskeuze.

Van der Lichte

23 september 2013

Totaal anderhalf miljoen euro investeren en dan voor 20% eigenaar zijn voor een ziekenhuis????
Wat is dat ziekenhuisje dan waard en hoe groot kan het zijn! 7,5 miljoen. ?

Anoniem

23 september 2013

Oppassen appels met peren te vergelijken. Bij ziekenhuizen in de problemen koop je aandelen voor een appel en een ei. Grootste risico is natuurlijk dat dokters hun waardeloze goodwill kunnen inruilen tegen aandelen van ondergewaardeerd ziekenhuis.
De krenten uit de pap zijn met de ZBCs deels al opgepakt (hoewel ze nu de nek worden omgedraaid).

Dat de kwaliteit beter wordt is discutabel. Het is hoogstens een factor die ook meeweegt. Causaal verband is niet aan te tonen. Als je kijkt hoe het is misgegaan met het vertrouwen bij accountantskantoren (ook met de professional als partner/aandeelhouder) dan moeten we wel drie keer nadenken voordat we hier aan gaan beginnen.

Belangrijker actiepunt lijkt me de macht van de zorgverzekeraars te breken. Zolang die zo blijft, zijn ongewenste discussies over aandeelhouder-dokters op zich wel te begrijpen. De overheid creëert hierdoor in de hele zorg de wens om net zo groot en machtig te worden als die verzekeraar, en dat gaat tot hoop ellende leiden.

Anoniem

29 september 2013

Bijzonder hoe de SP altijd weer naar voren haalt dat er tegengestelde belangen kunnen zijn bij aandeelhouderschap van artsen. Natuurlijk kunnen die er zijn. Net als bij talloze andere beroepen. De timmerman die voor zichzelf werkt bijvoorbeeld. Zou die nu echt altijd alleen maar op geld zijn gefocust? Zou hij niet primair goede kwaliteit willen leveren? Is dat niet de drive van veel ondernemers? En ja, er zullen er altijd zijn die geld voorop stellen. Maar daarvoor geldt een zeer streng toezichtsysteem met naming and shaming tot gevolg, als het fout gaat. SP, kun je niet net zo fout generaliserd zeggen dat ambtenaren er een zooitje van maken omdat het niet om hún geld gaat? Dat het ze niet uitmaakt? En dat juist omdat het niet om hun geld de kans groot is dat ze er onzorgvuldig mee omgaan?

SP stop nu eens met die ideologie. Dot soort zaken ligt genuanceerder. Geef die nuance de ruimte. Juist pluriformiteit helpt ons verder. Zo kunnen verschillende systemen zich zelf bewijzen en van elkaar leren. Dat is beter dan kiezen voor een rigide systeem. Dat heeft nergens gewerkt en dat zal hier ook niet het geval zijn.

Top