BLOG

Vier vragen over participatie in de praktijk

Vier vragen over participatie in de praktijk

Op Prinsjesdag stelde koning Willem Alexander in de troonrede dat ons land transformeert van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. ‘Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving’, zei de koning.

Deze verandering sluit goed aan bij de beweging die plaatsvindt in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Steeds duidelijker wordt dat voor mensen met een psychische ziekte naast de geneeskundige behandeling participatie een belangrijke voorwaarde is om zo goed mogelijk te kunnen functioneren. Dit betekent dat mensen een beter bestaan krijgen, minder zorgkosten maken en in de meeste gevallen een bijdrage aan de samenleving leveren. Hierdoor doen zij minder of geen beroep op sociale voorzieningen.

Cultuurverandering

Voor de participatie van mensen met een psychische ziekte, bijvoorbeeld autisme, een angststoornis, schizofrenie of een verslaving, is het van belang dat de samenleving gastvrij is. Dit vereist nogal een cultuurverandering. Door kennis en contact leren we om mensen met een psychische ziekte te accepteren, te waarderen om zo het stigma, waar ze mee te maken hebben, te verminderen. Dit is ook een van de speerpunten van het Bestuurlijk Akkoord ggz, dat de ggz-sector met de minister van VWS heeft gesloten.

Ook vereist participatie op de arbeidsmarkt dat werkgevers en maatschappelijke instanties creatief om durven te gaan met regelgeving en individueel maatwerk leveren, waardoor mensen met een psychische ziekte en werkgevers een voor beiden gunstige relatie met elkaar aan kunnen gaan. Hiervan zijn al mooie voorbeelden bekend.

Vier vragen

Met in gedachten de cultuuromslag die ik hier kort beschreef, heeft GGZ Nederland het kabinet in een brief vier vragen gesteld:

1. Bent u bereid binnen uw ministerie creatief om te gaan met wet -en regelgeving op het gebied van arbeid, met als doel het mogelijk te maken dat mensen met een psychische ziekte binnen het ministerie kunnen werken?

2. Bent u als bewindspersoon bereid om wet -en regelgeving, die het nu nagenoeg onmogelijk maken voor mensen met een psychische aandoening om aan het werk te komen, aan te passen?

3. Bent u het met ons eens dat het gebruik van de naam van een psychische ziekte (bijvoorbeeld ‘autist’) om meningen of gedrag van een politicus in een negatief daglicht te stellen geen goed voorbeeld is met betrekking tot het eerdergenoemde speerpunt uit het Bestuurlijk Akkoord ggz, namelijk destigmatisering?

4. Bent u bereid daar in het vervolg stelling tegen in te nemen?

Net als Obama

Een antwoord hebben we op deze vragen nog niet mogen ontvangen, maar wellicht dat dit  deze week tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen nog aan de orde komt. Wat zou het mooi zijn als premier Rutte zich, net als president Obama al deed, uitspreekt als premier van alle mensen en pal staat voor mensen met een psychische aandoening. In een bevlogen speech sprak Obama over de moeilijkheden waar sommige patiënten mee te maken hebben om onderdeel te zijn van de maatschappij. En over het feit dat we een psychische stoornis vaak anders benaderen dan een somatische aandoening.

GGZ Nederland ondersteunt van harte de gedachte van een zo groot mogelijke participatie in de samenleving, ook wanneer iemand een psychische aandoening heeft. Daarvoor is een goed systeem van financiering nodig, goede afstemming, samenwerking tussen instanties en samenwerking met onze doelgroep. Maar vooral ook een klimaat van een gastvrije, flexibele samenleving waarin mooie voorbeelden van participatie te zien zijn en waar psychisch kwetsbare burgers zich erkend voelen als volwaardig burger. Ik hoop van harte dat ook het kabinet hier zelf zichtbaar aan meewerkt.

Paul van Rooij

9 Reacties

om een reactie achter te laten

Koome

26 september 2013

Het Frysk platform GGZ cliënten is het volledig eens met hetgeen wat dhr. Paul van Rooij stelt in zijn artikel. Als je een periode van de arbeidsmarkt bent geweest, zit je met een gat in je CV. Vervolgens ga je, meestal onder druk van het UVW, solliciteren. Dan leg je uit in een sollicitatie gesprek wat de oorzaak van het gat in je CV is. U kunt raden dat deze (ex) cliënt niet aangenomen zal worden. Een te groot risico voor het bedrijf. Dat is de praktijk. Iets waar cliënten dagelijks tegenaan lopen.

En ja, als je dan een fractieleider in de Tweede kamer hoort zeggen dat Rutte een ''autist'' is, helpt dat niet mee om mensen met een psychische ziekte op een positieve manier te gaan bekijken. Je mag toch verwachten dat ze in de Tweede Kamer als eerste een goed voorbeeld hierover geven!

Jaap Koome,
vz Frysk platform GGZ cliënten

Paardekooper Overman

26 september 2013

Mooi Paul!

Eens zien wie zich hier door aangesproken voelt, en daar dan ook wat concreets mee doet!

Gr. Edo

Cees Smit

27 september 2013

Hulde voor Van Rooij om vooral de stigmatiserende opmerkingen in het politiek debat - zoals 'autist' - aan te pakken. Bij mijn weten de eerste die over dit specifieke punt iets gezegd heeft.

In dezelfde lijn ligt de opmerking dat dit kabinet 'mensen die op de grond liggen, nog eens een doodschop nageeft'. Ook dit lijkt mij nogal kwetsend voor mensen die dit soort straatgeweld daadwerkelijk over zich heen hebben gekregen en daarvoor naar slachtofferhulp of de GGZ moeten.

Juist door niets van dit soort gedrag te zeggen, ontstaat een klimaat waardoor juist meer een beroep gedaan moet worden op de GGZ en dat wordt dan door andere politici weer afgedaan als luxe-problemen.

Nogmaals alle waardering voor GGZ Nederland voor deze vragen!

Moeder

27 september 2013

Ja,ja..dat is allemaal wel prima, maar er zijn autisten en autisten en mensen die enigszins, ondanks psychiatrische ziekte, kansen hebben en kansloos zijn. Ik zelf denk dat er onderscheid mag zijn tussen een fysieke ziekte en een psychiatrische ziekte. Veelal is het niet zo dat een juiste medicijn/ behandeling voldoende is. Voor een aantal is een beschermende woonvorm i.v.m. levenslange kwetsbaarheid van jongsaf noodzakelijk Toch kunnen ze niet meer rekenen op bescherming en veiligheid en zijn ze voortaan overgeleverd aan de grillen van gemeentelijke politiek en/of zorgverzekeraar. Voor hen is er geen plaats in de AWBZ i.t.t. mensen met een verstandelijke, fysieke en zintuigelijke beperkingen. Hoe krom is dat meneer van Rooij? De impact van een psychiatrische ziekte wordt nog steeds onderschat en dikwijls, inderdaad, afgedaan als 'luxeproblemen'. Uit onderzoek komt o.m. naar voren dat mensen met een psychiatrische ziekte eenzamer en armer zijn en dat mantelzorgers zwaarder overbelast zijn. Een gat in je CV? Wat als je nog niet in staat bent geweest om uberhaupt een arbeidsverleden te hebben en waar zelfs dagbesteding maatwerk moet bieden?
Het spijt mij dat ik moet concluderen dat de belangen van de mensen die blijvend afhankelijk zijn van GGZ mager behartigd zijn in het politieke geweld.

zwanikken-leenders

27 september 2013

Goed voorbeeld doet goed volgen.

GGZ opleidingen ,Leren wat patiënten NIET kunnen!
Veel meer leren wat, GGZ cliënten , patiënten bewoners , wel zelf kunnen .
Beginnen bij eerste intake , opname gesprek

Frank Conijn

27 september 2013

Ik ben het helemaal eens met de stelling dat voor mensen met (lichamelijke of) geestelijke beperkingen de mogelijkheden geschapen zouden moeten worden om te kunnen participeren in de (arbeids)maatschappij.

Ik heb eens geslapen in een hotel in de VS waar mensen met het syndroom van Down de kamers schoonmaakten, en het pas prachtig om te zien hoe ze daarin opgingen. Bovendien deden ze het m.b.v. beperkte supervisie minstens zo goed als normale mensen.

Maar ik vrees dat hier sprake is van een Babylonische spraakverwarring. Het kabinet bedoelt namelijk m.i. met 'participatiemaatschappij' een maatschappij waarin zelfredzaamheid gevraagd wordt van de degenen die dat kunnen. Dat alleen voor hen die dat niet kunnen de -- wellicht doorgeschoten -- verzorgingsstaat zoals die in de afgelopen jaren is gecreëerd in stand blijft. De term had dus moeten zijn: zelfredzaamheidsmaatschappij.

De politiek heeft wel meer taalkundig verkeerde etiketten geplakt. Zo had het niet 'exhibitionistische zelfverrijking' moeten zijn, maar 'exorbitante zelfverrijking'. En 'zinloos geweld' had 'ontspoord geweld' moeten zijn.

Zinloos geweld is geweld dat op zich legitiem kan zijn, zoals het militaire geweld tegen nazi-Duitsland, maar het gewenste doel helemaal niet of maar voor een klein gedeelte bereikt. Dat is iets anders dan het straatgeweld waar hier over ging/gaat, want dat is sowieso niet legitiem. En extreem in gradatie.

Stollenga

28 september 2013

Wil Paul van Rooij samen met de cliëntenbeweging bepleiten dat meer ervaringsdeskundigen als betaalde medewerker aan de slag kunnen in de GGZ en Verslavingszorg en dat zij door de zorgverzekeraar betaalde diensten kunnen leveren? Uiteraard zal deze inzet aan onderling af te spreken kwaliteitgaranties moeten voldoen. Daarvoor komen steeds meer opleidingsmogelijkheden beschikbaar.
Nu bepleiten zorgverzekeraars de inzet van ervaringsdeskundigen maar maken ze de beloning daarvan niet mogelijk en instellingen gebruiken ervaringsdeskundigen nog te vaak als vrijwilliger.

Frank Conijn

7 oktober 2013

Voor hoe de troonredepassage naar mijn mening had moeten klinken, zie http://www.gezondezorg.org/blog-participatiesamenleving.

Oude Bos

8 oktober 2013

Ik zou het graag positief willen benaderen. Door te streven naar een participatiesamenleving kun je veel dingen opnoemen die een positieve uitwerking kunnen hebben. Helaas wordt er vergeten dat er een vangnet nodig blijft voor de aller kwetsbaarste mensen in onze samenleving. Het is nu eenmaal niet haalbaar dat iedereen geschikt is om op de reguliere arbeidsmarkt zijn weg te vinden. Wil je deze mensen toch een plaats geven, moet je hun arbeidsvermogen die ze nog hebben in stand houden en daarmee de voorzieningen die voor hun zijn ontworpen. Ik doel hiermee op de sociale werkvoorzieningen, waar een deel van deze doelgroep veel vreugde uit haalde. Als de regering die nu eens in stand laat om daarnaast afspraken te maken met het bedrijfsleven over aangepaste werkvormen dan kom je tenminste ergens. dat doe je niet door klakkeloos te bezuiningen en te zeggen je moet maar leren om te participeren. Je moet de samenleving ook een kans geven te wennen aan de veranderingen die de komende jaren moeten komen, maar maak mensen niet bang met maatregelen waardoor ze buiten de boot vallen.

Dat zelfde geldt voor de inzet van ervaringsdeskundigen, zorg er voor dat het geen goedkope oplossing wordt om het huishoudboekje op orde te krijgen maar investeer in opleidingen zodat de mogelijkheid op een reguliere functie haalbaarder wordt.

Top