Gastvrijheid

Geen pillen maar paprika

Geen pillen maar paprika

Onze voeding wordt gezonder. Weliswaar pas in 2020, maar het signaal is goed. Minister Schippers heeft namelijk afspraken gemaakt met de voedingsindustrie en de horeca. Minder zout, minder calorieën en minder vet, want dit zijn de dingen waarvan we te veel eten en dus ongezond worden.

De relatie is helder en keurig wetenschappelijk aangetoond. Te veel en verkeerd eten maakt ziek, of eerst dik en daarna ziek. Een deel van de tachtig à negentig miljard die de Nederlandse gezondheidszorg kost, hangt direct of indirect samen met wat we eten.

Meer pillen dan groente

Willen we onszelf en onze economie gezond houden, dan moet onze voeding echt anders. We consumeren door de bank genomen vaker medicijnen dan genoeg groente en fruit. In de afgelopen twee weken gebruikte 1 op de 3 Nederlanders door een arts voorgeschreven medicijnen, terwijl slechts 1 op de 7 volwassenen voldoende groente en 1 op de 4 voldoende fruit at. En we geven meer geld uit aan gezondheidszorg (een kleine 12 procent van ons nationaal inkomen) dan aan voedsel (minder dan 10 procent, chips, chocola en speklappen inbegrepen).

Zorg en voeding

Als voeding zo’n belangrijke rol speelt bij het voorkomen van ziekte, dan zou je verwachten dat eten topprioriteit heeft in de zorg. Stel je voor dat we ons niet alleen ziek kunnen eten, maar ook gezonder? Dat we pillen kunnen vervangen door paprika?

De zorg heeft over het algemeen weinig op met eten, helaas. Bij gebrek aan onderzoek en daardoor bewijslast, staat gezonde voeding zelden in medische richtlijnen en protocollen en zit het dus niet in de pen van de dokter. Het geven van voedingsadvies is daarnaast voor veel zorgprofessionals en patiënten minder sexy en interessant dan MRI-onderzoek of het voorschrijven en controleren van medicijnen. En tot slot, aan paksoi, prei en peer valt voor dokters, farmaceuten en zorginstellingen minder te verdienen dan aan gepatenteerde geneesmiddelen, DBCs, DOTs en saucijzenbroodjes bij de ingang.

Voeding als medicijn

Toch heeft voeding de potentie medicijnen deels of geheel te vervangen, of zoals Hippocrates al zei: laat voeding uw medicijn zijn en uw medicijn uw voeding. Voor ADHD, Diabetes type II en psychische aandoeningen zijn aanwijzingen dat goede voeding de behandeling ondersteunt en soms zelfs overbodig maakt. Insuline vervangen door groente, fruit en olijfolie? Het klinkt simpel, best lekker, goedkoop en daarom veelbelovend.

Om de geneeskundige kracht van voeding wetenschappelijk te onderbouwen is budget en methodologie nodig. Financiering van dit soort onderzoek is vaak lastig. Wie is bereid te betalen voor onderzoek naar iets wat de kosten (en daarmee inkomsten) van de gezondheidszorg mogelijk flink reduceert?

Alternatieve onderzoeksmethoden

Daarnaast moet nagedacht worden over goede onderzoeksdesigns. Dubbelblind placebo-gecontroleerde onderzoeken zijn met radijs, citroen en tomaat niet mogelijk, maar wat wel? Net als in de psychologie moeten we op zoek naar alternatieve onderzoeksmethoden. Een opgave die minstens zo ingewikkeld is als het maken van afspraken met de voedingsindustrie en de horeca. Een opgave met mooi vooruitzichten. Na 2020 (en nog liever eerder) eten we ons niet meer ziek, maar eten we ons gezonder!

Maaike de Vries
Chef Zorg, De Argumentenfabriek

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Adamson

11 februari 2014

Een reactie op het stuk: Geen pillen maar paprika.
http://www.skipr.nl/blogs/id1740-geen-pillen-maar-paprika.html
door Maaike de Vries: http://www.skipr.nl/bloggers/id153903-maaike-de-vries.html


We zouden al een eind op weg zijn door te accepteren dat slechts 10% van de Nederlanders voldoende basisvoeding gebruikt dat voldoet aan de normen van Het Voedingscentrum. 90% eet dus ongezond. Als het percentage naar bijvoorbeeld 50% kan worden gebracht zullen de zorgkosten aanzienlijk dalen. Wie profiteert er dan van, de overheid en de burger door lagere premies. Wie zou onderzoek daarom kunnen financieren, ja ook weer de overheid.

Nu is ook een mogelijkheid geen onderzoek te doen, want de groenteman of een biologische winkel weet dit allemaal wel en zal groenten en fruit toch wel promoten. Het gevaar is dat je natuurlijk niet vrij bent te zeggen wat je wil over groenten, fruit en vitaminen. Je kan zomaar een boete krijgen die tot 30000 euro kan oplopen als je beweert dat vitamine E goed is voor…

Ook komen er regelmatig tegengeluiden en verwarrende berichten van het voedingscentrum, bijvoorbeeld dat bespoten groenten ook goed voor je is dus de gemiddelde consument zit met de handen in het haar. Wat is goed en wat niet, wat kun je eten en wat niet. De leden van Food Compass hebben hun lobby wel op orde, met Stephan Peters van het Voedingscentrum.

Onderzoek naar voeding zou net zo breed moeten zijn als het onderzoek naar darmkanker onder 750000 Nederlanders. We moeten ook af van de‚ niet-bewezen-cultuur’ en ook van het direct verspreiden van de onderzoeken die vaak een verdraaide conclusie geven, wat ook weer verwarring geeft bij de gemiddelde lezer. Iedere diëtist, voedingsdeskundige of gezondheidsgoeroe heeft als doel de mensen gezonder te laten leven. Een dikke klant is immers nog steeds geen goede reclame voor je bedrijf. Ook al kun je het niet eens zijn met een bepaalde opvatting over gezondheid moeten we wel concluderen dat de wetenschap ook soms voor raadsels staat. De Ice-man is een goed voorbeeld.

Op de planeetMars is water, dus er is leven mogelijk koppen alle nieuwssites. Echter een foto is nog geen wetenschappelijk bewijs. Een onderzoek dat laat zien dat een groep mensen met kanker baat hebben bij vitamine C is misschien geen wetenschappelijk bewijs, maar het is wel waar. Reden voor meer onderzoek, niet om het te weerleggen, zoals nu gebeurt, maar zoeken naar bewijzen net zoals we doen op Mars.

De overheid kan voeding een vak maken op de scholen, het kan de economie een boost geven, gebruik de nutteloze bouwgrond voorlopig als stadskassen voor groenten en fruit. Stimuleer de werkgelegenheid, maak ook de goede voeding bespreekbaar en leg niet alleen de nadruk op wat niet mag. Er is echt veel mogelijk en ik denk dat de voedingsrevolutie al is begonnen.

De consument wil echte producten kopen. Geen onduidelijke labels die onleesbaar zijn (mede mogelijk gemaakt door onze overheid) maar transparantie over de ingrediënten. Maakt de overheid verplicht voor producenten, een leesbaar etiket te maken en komt er een verbod op producten met meer dan 3 toevoegingen, dan ziet de supermarkt er straks heel anders uit en is meer voeding gezonder dan het ooit was.

Ik heb het vertrouwen dat het ooit goed komt.

Frank Conijn

11 februari 2014

Mw. De Vries maakt het allemaal veel te ingewikkeld. We hebben veel van die onderzoeken niet meer nodig, want veel zaken zijn al duidelijk.

En Nederland is mondiale koploper in het aanbod van gezonde en gevarieerde voeding; zie http://bit.ly/1dFuB9t. Maar toch eet de gemiddelde Nederlanders te veel en ongezond -- het overgewichtsprobleem neemt nog steeds sterk toe; zie http://bit.ly/1dFv7o1.

Mijn stelling is dat Nederland een zorgpremiekortingsysteem zou moeten krijgen dat een gezond voedings- en beweegpatroon beloont. Daarmee bestrijdt je meteen het zoutprobleem, in ieder geval voor een flink deel. Met zweten verlies je immers ook weer veel zout.

Zo'n patroon zou geobjectiveerd moeten kunnen worden met biomarkertests. Zie voor de achtergronden en uitwerking http://bit.ly/1esoyJT (eigen site).

Robert Wagensveld

12 februari 2014

Inderdaad is al veel bekend over voeding en de invloed hiervan op gezondheid. Hoewel er nog veel vragen blijven, moeten we daar onze pijlen niet direct op richten. Dat gewapend beton sterk bouwmateriaal is, hoeven we ook niet keer op keer te bewijzen. De hamvraag blijft dan hoe we gedrag van mensen gaan veranderen. Of die gedragsverandering door financiële, of beter door andere prikkels kan worden bewerkstelligd, is een belangrijke vraag waar nog niet direct antwoord op is. Dat lijkt mij het speerpunt.

Esther Nieuwenhuizen

12 februari 2014

Eens met Frank Conijn. Het is goed om tastbaar te maken
waar (voldoende) gezond leven concreet toe bijdraagt of afbreekt en die in directe relatie staan tot gezondheidsgebreken. De burger weet het best, maar wanneer het om de hoek komt kijken bij kosten en vergoedingen, wordt het toch ook anders beleefd. Denk aan verkeersbekeuringen. 't Is niet zo aantrekkelijke gedachte, maar blijkbaar hebben burgers soms meer directieve gedragskaders nodig om bepaalde gewoontes af te leren.

Makkinga

14 februari 2014

Graag breng ik het enige vegetarische zorgcentrum in Nederland, Felixoord, onder de aandacht. Onze vegetarische bewoners nemen al bijna hun hele leven lang op duurzame wijze verantwoordelijkheid voor hun gezondheid en leefomgeving.
Zorgvuldig omgaan met voeding is bij ons gemeengoed!
Kijk ook op www.felixoord.nl.

Top