BLOG

Machtsoverwicht zorgverzekeraar kost patiënt keuzevrijheid

Machtsoverwicht zorgverzekeraar kost patiënt keuzevrijheid

U kent hem ongetwijfeld: de parabel van de kikkers in warm water. Een bioloog verhit langzaam een met water gevulde lage glazen kom met daarin twee kikkers. Hij verhoogt de watertemperatuur telkens een beetje.

Als hij even later nieuwe kikkers in het heet geworden water zet, springen deze er onmiddellijk weer uit. De twee eerste kikkers blijven zitten. Iets dergelijks lijkt er aan de hand met de ontwikkelingen van de macht van zorgverzekeraars.

Kwalitatief hoogwaardige betaalbare zorg stond de overheid voor. Via een machtsevenwicht tussen zorgaanbieder, zorgafnemer en zorgverzekeraar. De keuzevrijheid van de burger zou de basis moeten vormen van het nieuwe zorgstelsel dat in 2006 is ingevoerd. Maar het machtsevenwicht tussen de drie partijen is in de loop van de jaren verstoord.

Ik hoor het steeds vaker van cliëntenraden: we maken ons zorgen over de toenemende macht van zorgverzekeraars. Zij geven aan dat hun achterban zich zorgen maakt over de eisen die aan ziekenhuizen worden opgelegd, waardoor zorg verschraalt en keuzevrijheid wordt beperkt.

Verschraling

Van de drie partijen die tot een machtsevenwicht zouden moeten komen, volgt de zorgverzekeraar die van de kostenreductie en dientengevolge de zorgaanbieder die van kostenefficiëntie. Dit leidt tot een toename van fusies, met als gevolg een verschraling van het keuzeaanbod en een verdere verstoring van het beoogde machtsevenwicht. Immers de derde partij, de patiënt, heeft minder keuze en dus verdwijnt de prikkel tot kwaliteitsverbetering. Een voorspelbare paradox. Maar de patiënt heeft het nakijken.

Om dekosten verder te reduceren kreeg minister Schippers vlak voor het zomerreces in de Kamer de handen op elkaar voor de wijziging van artikel 13 van de Zorgverzekeringswet. Verzekeraars waren tot nu toe verplicht medisch specialistische zorg en geestelijke gezondheidszorg tegen een minimale vergoeding van 80 procent te vergoeden. Ook voor niet-gecontracteerde zorgverleners.

Keuzevrijheid

De patiënt zou zo niet financieel gehinderd worden om zelf een zorgaanbieder te kiezen. Met het wegvallen van deze plicht, verliest de patiënt deze keuzevrijheid. Tenzij hij een duurdere restitutiepolis neemt. De keuzevrijheid kost dus geld. En wie dat niet heeft is afhankelijk van de zorgverzekeraar die bepaalt waar de patiënt zijn zorg moet halen. Het water werd langzamer heter: nog een verdere inperking van de keuzevrijheid van de patiënt.

Meer winst

Inmiddels verantwoorden zorgverzekeraars zich weinig voor de kosten die zij maken. Jaren achtereen hebben zorgverzekeraars meer winst geboekt. Met name de vier grote concerns hebben een eigen vermogen dat ruim uitkomt boven de percentages die als buffer gereserveerd moet worden.

Voorgaande jaren leidden deze winsten nog tot consternatie én tot lagere premies het jaar daarop. Vorig jaar drong minister Schippers daarom bij de zorgverzekeraars aan tot verlaging van de zorgpremies. Nu blijft ophef uit en stimuleert het kabinet zelfs een premieverhoging voor 2015.

Privacy

Het beperken van keuzevrijheid ten faveure van kostenbesparing is niet de enige recente ontwikkeling. Zo werd deze zomer door de minister een wetsvoorstel ingediend dat zorgverzekeraars bij restitutieverzekeringen toegang moet geven tot patiëntendossiers om te kunnen controleren of er sprake is van fraude. Wil je als patiënt nog voor de keuzevrijheid betalen, dan gaat dat ten koste van je privacy.Het wijzigingsvoorstel ligt nu bij de Tweede Kamer.

Springen

Het lijkt op het verhaal van de kikkers. Langzaam worden er maatregelen geïntroduceerd die de macht van zorgverzekeraars vergroten. In het zorgstelsel dat enthousiast geïntroduceerd werd met de belofte van keuzevrijheid van de patiënt, blijkt die keuzevrijheid nu het eerste slachtoffer.Bij deze een beroep op de volksvertegenwoordigers om op tijd uit het hete water te springen.

 

 

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Cees Smit

2 oktober 2014

Beste Jasper,

Zoals altijd, een heldere analyse.

Was vroeger de patient de derde partij in de driehoek zorgaanbieder, patient/consument en zorgverzekeraar. Inmiddels is in die driehoek de patient vervangen door de overheid vanwege de bestuurlijke akkoorden waarbij de overheid de afspraken maakt met zorgaanbieders en zorgverzekeraars. De patientenorganisaties staan daarin voornamelijk aan de zijlijn.

In de marge kun je hooguit nog spreken van een vierkant, waarbij de patient/consument de vierde partij is geworden en op afstand van het beleid is geplaatst.

De bezuinigingen op de financiele middelen van de patientenbeweging met 50 procent door het eerste kabinet Rutte hebben ook een wezenlijke rol gespeeld in deze afname van de macht van de derde partij van patienten en consumenten.

Cees Smit

Wim van der Meeren

2 oktober 2014

Niet zo'n sterke analyse en waar het de premie en reserves betreft zelfs een beetje dom!
Even over artikel 13 en de keuze.
CZ is er niet op uit om iedere keuzevrijheid te beperken.
Bij selectieve inkoop van borstkanker, de start 4 jaar geleden, werd de keuze verkleind van 100 naar 96 ziekenhuizen. Die 4 waren gewoon niet goed genoeg.
Nu start CZ met selectieve inkoop GGZ,eetstoornissen en complexe persoonlijkheidsstoornissen.
De beste zorg is samen met patienten en zorgproffessionals geselecteerd. Kwaliteit en niet de prijs staat voorop.
Er blijft veel keuze voor de patient.

Over VWS die de premieverhoging zou stimuleren: lees de Rijksbegroting. Bij de presentatie van de rekenpremie is er van uit gegaan dat verzekeraars 70 euro per verzekerde uit hun reserves halen! Dat is voor CZ al 180 miljoen.
De enige premie die voor 2015 al bekend is (DSW) bleef desondanks zelfs gelijk. Wij rekenen nog.
De premie in 2014 is overigens gelijk aan die in 2008.
En ja, het eigen risico is verhoogd. Daat tegenover staat dat 2 jaar terug voor 3 miljard werd overgeheveld naar de Zvw (geriatrische revalidatie en opleidings medisch spec.)
Voor 2015 komt daar de wijkverpleging bij (3,2 miljard uitgesmeerd over 5 jaar.
Daarnaast stijgen de kosten nog steeds. Gelukkig niet meer zo hard, want de zorginkoop lijkt te werken.

Beelden blijken belangrijker in het debat dan feiten.
Dat is jammer.

Jan Alberts

2 oktober 2014

Feit is dat er inderdaad geen 'gelijk speelveld' is op dit moment. Hoe je het wendt of keert gaat dit ten koste van keuzevrijheid. Dat is niet alleen slecht natuurlijk, er zijn aanbieders waar je als patient beter niet terecht kunt komen, in alle takken van de gezondheidszorg. Maar de vraag blijft hoe je dat het beste in kaart brengt. De huidige registraties geven een beperkt beeld en kosten kwaliteit en efficientie.
In verschillende takken van zorg zie je juist dat er meer en meer géén contracten worden gesloten door zorgaanbieders, juist óm kwaliteit te kunnen blijven leveren, zonder onderscheid des patients. De zorgverzekeraar wordt hier juist als belemmering voor het kunnen leveren van kwalitatief goede zorg gezien. Dat lijkt me geen klein imagoprobleem.

aangaande het kostenplaatje: het eigen risico is verhoogd, de premie mag dan gelijk zijn gebleven met 2008, het basispakket is ook ingekrompen. Het beeld is dan toch dat je als verzekerde minder krijgt voor meer geld. En de verzekeraars kosten ook veel zorggeld en maken óók nog winst. Er blijft dus een behoorlijke hoeveelheid poen aan de strijkstok van de ZV hangen. En dat is toch geen opzettelijk negatieve beeldvorming lijkt me, maar een gegeven.
De vraag is wie de zorgverzekeraars controleert.

Top