Dat blijkt uit onderzoek van uroloog professor Bertil Blok, die op 30 juni een paper publiceerde in JAMA Network Open.
Astronomische bedragen
In Nederland kunnen 120.000 thuiswonende mensen hun blaas niet goed legen, bijvoorbeeld door prostaatproblemen, een dwarslaesie of complicaties bij een bevalling. Maar meestal is er geen duidelijke reden voor, aldus Blok. Van deze groep katheteriseert 60.000 zichzelf een paar keer per dag (intermitterend katheteriseren). Deze wijze is beter dan een katheter die dag en nacht blijft zitten en verstopt raakt. “Er ontstaan blaasstenen en uiteindelijk gaan de nieren kapot”, legt Blok uit.
Mensen die met een katheter – een soort flinterdun rietje – hun blaas legen, doen dat vier tot zes keer per dag. Gemiddeld gebruiken ze 1.825 wegwerpkatheters per jaar, die zo’n 3 tot 5 euro per stuk kosten. Jaarlijks belanden er ruim 109 miljoen stuks in de prullenbak, wat neerkomt op 5.000 tot 8.000 euro per patiënt. Astronomische bedragen aldus het Erasmus MC.
Herbruikbare variant
Daarom ontwikkelden Blok en een Japanse fabrikant een herbruikbare variant die voldoet aan de Europese regelgeving. Het is eenzelfde soort dun rietje, maar na gebruik spoelt de gebruiker het schoon en wordt het in een discreet buisje met een speciale vloeistof bewaard.
De herbruikbare katheter werd in de studie twee weken gebruikt en kost ongeveer 30 euro. Daardoor zijn er niet 1.825 stuks per jaar nodig, maar slechts 25. De gebruikers wenden gemiddeld na een week of vier aan de nieuwe variant.
Win-win-win
De kosten dalen van 480 miljoen euro per jaar, naar 45 miljoen euro per jaar bij landelijke opschaling. De herbruikbare variant is bovendien tien keer duurzamer en bespaart Nederland jaarlijks zo’n 500.000 kilo plasticafval.
Decennialang werd aangenomen dat wegwerpkatheters veiliger waren. In een grote gerandomiseerde studie toont Blok aan dat die aanname voor infecties niet klopt. De herbruikbare urinekatheters zijn net zo veilig als wegwerpkatheters. Beide soorten veroorzaken evenveel urineweginfecties. Ook andere infecties komen evenveel voor. “Het kan wél. Duurzame zorg kan samengaan met veilige zorg”, vat de uroloog samen.
Lees ook op Zorgvisie: Niet veiligheid, maar gebruiksgemak en economische belangen stuwen de wegwerphype
