Kamerleden Bushoff (GL-PvdA), Van Dijk (CDA), Van Brenk (50Plus), Kostíc (PvdD), El Abassi (DENK), Bikker (CU), Coenradie (JA21) en Claassen (PVV) hebben de minister gevraagd een doelstelling op te nemen in de VWS-begroting waarmee ten minste 1 procent van het totaalbedrag aan zorgfraude wordt behouden voor de zorg. In een andere motie vragen Kamerleden Bushoff (GL-PvdA) en Tielen (VVD) om een wettelijke ‘claw back’-regeling zodat bij fraude, wanbestuur en onterecht uitgekeerde winsten in de zorg zorggeld teruggevorderd kan worden.
Schatting
Onmogelijk, stelt de minister, omdat verschillende onderzoeken hebben laten zien dat de omvang van zorgfraude niet goed vast te stellen is. De 10 miljard waarnaar vaak gerefereerd wordt, is een schatting van het Openbaar Ministerie en niet echt goed onderbouwd. Om deze, toch wel bureaucratische reden, kan er volgens de minister ook geen procentuele berekening zijn.
Verdwenen
De minister zegt ook dat de trajecten om geld terug te krijgen ingewikkeld zijn en dat het geld vaak al is verdwenen of moeilijk te traceren.
Nieuwe wet
De Kamerleden vinden dat bestaande manieren om geld terug te krijgen nu tekortschieten. De minister wijst op de Nederlandse Zorgautoriteit die als toezichthouder manieren heeft om geldsommen terug te vorderen en boetes op te leggen. Alleen het terugvorderen van uitgekeerde winsten kan nog niet. De mogelijkheden daarvoor gaat de minister uiteenzetten in een nog te verschijnen Kamerbrief over de Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wibz).
Indicatoren
De minister gaat nu prestatie-indicatoren, ook wel KPI’s, maken. Het gaat dan om indicatoren als: terugvorderingen, voorkomen schade en stopgezette onrechtmatige declaraties. Daarnaast moeten er indicatoren komen die gaan over de intensivering van het toezicht, samenwerking tussen partijen, het aantal signalen, controles, interventies en opsporingsonderzoeken.
De minister verschuift de aandacht van resultaat naar proces. In plaats van fraudegeld terug te halen, komen er KPI’s om te meten hoeveel controles, signalen en onderzoeken er zijn. Maar fraude bestrijd je niet met meer indicatoren.
De werkelijke oorzaak blijft buiten beeld: een zorgstelsel dat door DBC’s, complexe declaratieregels, zorgverzekeraars, verschillende toezichthouders en talloze administratieve schijven vrijwel ondoorzichtig is geworden. Hoe ingewikkelder het systeem, hoe groter de kans op fouten én hoe meer ruimte voor bewust misbruik.
Wie zorgfraude echt wil terugdringen, moet niet nóg meer bureaucratie optuigen, maar het financierings- en declaratiestelsel fundamenteel vereenvoudigen. Transparantie is de beste fraudebestrijder.