Naast de nieuwe dreigingen blijven ook eerder gesignaleerde risico’s de volksgezondheid bedreigen, zoals klimaatverandering, milieuvervuiling en antimicrobiële resistentie. Daarvan is sprake als bacteriën, virussen en schimmels ongevoelig(er) worden voor gerichte medicijnen. Dat kan problematisch zijn omdat volgens het RIVM “een volgende uitbraak van een infectieziekte met pandemisch potentieel” niet ondenkbaar is.
Dreigingen ontwikkelen zich snel, kunnen elkaar beïnvloeden en staan dus niet op zichzelf. De kans op een polycrisis – een situatie waarin meerdere noodsituaties elkaar versterken – is volgens het RIVM niet ondenkbaar. Het instituut haalt de coronacrisis aan als voorbeeld van hoe een gezondheidscrisis effect heeft op alle sectoren van de samenleving. Daarbij stelt het dat maatregelen om een volgende langdurige gezondheidscrisis maatschappijbreed te dragen, ontbreken in de kabinetsplannen. In zo’n geval moeten alle ministeries worden betrokken, vindt het RIVM.
Op globaal niveau is het samenwerken op gezondheidsgebied aangetast omdat de Verenigde Staten zich hebben teruggetrokken uit verschillende internationale organisaties, zoals het Klimaatakkoord van Parijs en de WHO. (ANP)