Beeld: Mia B / peopleimages.com / Stock.adobe.com
“Ik zie de EHDS als een uitgelezen kans om deze nationale ambities te realiseren”, schrijft minister Sterk aan de Tweede Kamer. Ze doelt daarbij op de nationale visie en strategie, een kompas voor de lange weg naar een gezondheidsinformatiestelsel dat zorgverleners, burgers en onderzoekers ondersteunt met betrouwbare, veilige en bruikbare informatie voor passende zorg én voor onderzoek, beleid en innovatie. De European Health Data Space (EHDS) heeft dezelfde doelen maar dan op Europees niveau.
Gezondheidsdata-autoriteit
De Kamerbrief over de EHDS zou eigenlijk na de zomer pas verschijnen, maar is naar voren gehaald, zodat de Kamer actuele informatie heeft voor het debat van komende donderdag. Sterk geef meer details over de oprichting van een nieuw zelfstandig bestuursorgaan aan: de Gezondheidsdata-autoriteit. Die keuze moet zorgen voor minder versnippering en een minder complex zorg-ict-landschap. “Zorgaanbieders, onderzoekers en ict-leveranciers hebben dan te maken met één regieorganisatie die de koers bepaalt”, schrijft Sterk over die keuze.
Taken en toezicht
Onder de Gezondheidsdata-autoriteit vallen de Health Data Access Body en de Autoriteit voor digitale gezondheid (ADZ). De EHDS verplicht deelnemende landen tot oprichting hiervan, maar geeft landen ruimte om er zelf invulling aan te geven. Nederland geeft de ADZ als taken onder meer om aanvragen voor secundair datagebruik te beoordelen, vergunningen te verlenen, toegang tot gezondheidsgegevens te verstrekken en toezicht te houden op secundair gebruik van data. De Health Data Access Body krijgt als hoofdtaken te zorgen voor goed werkende en toegankelijke systemen, het zorgveld en burgers te informeren, klachten af te handelen en samen te werken met toezichthouders.
Regie over data
De nieuwe gezondheidsdata-autoriteit moet er ook voor zorgen dat burgers zeggenschap krijgen over hun eigen data. De EHDS bepaalt onder meer dat burgers recht hebben op toegang tot hun gegevens, rectificatie als dat nodig is en het recht om gegevens over te dragen. Het staat landen vrij hier zelf een vorm voor te kiezen. De minister verkent de mogelijkheden, maar geeft er de voorkeur aan dat burgers “één ingang” krijgen. “Ik bekijk daarom op welke wijze Mijn Gezondheidsoverzicht een rol kan spelen bij het faciliteren van de rechten van burgers”, schrijft ze. Mijn Gezondheidsoverzicht is het portaal dat VWS zelf laat ontwikkelen nadat de Persoonlijke Gezondheidsomgevingen niet van de grond bleken te komen.
Aanpassingen en Wegiz
“De uitvoering van de EHDS-verordening is een complexe aangelegenheid, waarbij niet alle implicaties op voorhand zijn te voorzien”, laat Sterk weten. Aangezien de Europese wetgeving boven de nationale wetgeving gaat, moet datawet Wegiz op sommige punten worden aangepast. Zo werkt de Wegiz met derde partijen die certificering voor leveranciers regelen. Dat moet op de schop, aangezien onder de EHDS leveranciers zelf hun software moeten beoordelen.
Beeldbeschikbaarheid
Sterk meldt verder dat er een tijdelijke oplossing voor uitwisseling van radiologische beelden is ontwikkeld die op korte termijn in gebruik kan worden genomen. Die moet ervoor zorgen dat beelden sneller kunnen worden gedeeld. Als de definitieve wetgeving klaar is, wordt die oplossing weer afgebouwd. Verder laat de minister weten dat er mogelijk beeldbeschikbaarheid mogelijk in 2029 verplicht kan worden gesteld. Dat is twee jaar voor de Europese deadline. Voorwaarde daarvoor is dat er voor het eind van dit jaar overeenstemming is over de standaarden.
‘Vertrouwen is cruciaal’
De minister benadrukt in de brief herhaaldelijk dat het vertrouwen van burgers essentieel is “voor het behalen van de nationale doelen rondom databeschikbaarheid en de verplichtingen uit de EHDS, die bijdragen aan betere zorg”. Ze schrijft in haar brief dat dit vertrouwen een belangrijke rol speelt bij “de keuzes die worden gemaakt bij de inrichting van de governance van het gezondheidsinformatiestelsel”.
