D66, VVD en CDA willen de komende jaren investeren in defensie, woningbouw en economie. Een deel van het benodigde geld willen zij besparen op de zorg. Steun daarvoor is onzeker in de Eerste Kamer. De twee grootste fracties, GroenLinks-PvdA en BBB, pleiten juist voor extra investeringen in de zorg.
Van der Plas noemt de zorg een “gemakkelijk doelwit” voor politici die willen bezuinigen. Jaarlijks gaat er bijna 120 miljard euro naartoe, een van de grootste uitgavenposten op de rijksbegroting. “Maar het zijn altijd de zieken, de gehandicapten en de ouderen die dan de rekening betalen,” aldus de BBB-voorvrouw.
Weinig vertrouwen
Volgens Van der Plas wil BBB constructief meedenken, maar zal de partij per onderwerp beoordelen welke plannen zij kan steunen. Ze waarschuwde dat het “hard werken” wordt voor de regeringspartijen in het beoogde minderheidskabinet om meerderheden te vinden voor wetten en begrotingen. “Ik heb er weinig vertrouwen in dat dit gaat lukken.”
Hoe BBB zich opstelt tegenover het nieuwe kabinet hangt ook af van plannen rond landbouw en stikstof. Van der Plas herhaalde dat onteigening van boeren “een rode lijn” blijft. Als die maatregel op tafel komt, hoeven de formerende partijen niet op steun van BBB te rekenen voor andere plannen. “Dan wordt het heel moeilijk.” (Skipr/ANP)
Hoe realistisch is de draai van Van der Plas?
Als bestuurder van FNV Zorg & Welzijn zie ik deze plotselinge weigering van BBB om zorgbezuinigingen te steunen eerder als een strategisch spel dan een principieel standpunt. In de oppositie roept de BBB het makkelijk, maar aan de onderhandelingstafel was de bezuiniging op de zorg eerder geen breekpunt. Vanuit onze vakbond waarschuwden wij al voor “spookcijfers” over de zorgkosten, maar hield BBB zich destijds op de vlakte.
Ik zie deze draai vooral als een veilige boodschap voor hun achterban van ouderen en mensen die veel zorg nodig hebben. BBB kan nu mooi weer spelen zonder zelf de gaten in de begroting te hoeven dichten. Maar hoewel de geloofwaardigheid van deze draai beperkt is: of het nu een strategisch schaakstuk is of een plotseling inzicht, elke stem tegen zorgbezuinigingen telt. Ik ben dan ook positief over de veranderde houding, want het belangrijkste doel is dat de zorgbezuinigingen breed geblokkeerd worden.
Maar ik ben ook gewaarschuwd: de geschiedenis leert dat de rode lijnen voor de BBB flexibel en opportunistisch zijn.
Elise Merlijn, FNV Zorg & Welzijn