Op dit moment mogen alleen de cliënt zelf of een wettelijk vertegenwoordiger een Wlz-aanvraag indienen. Deze regel is bedoeld om cliënten te beschermen. “Een aanvraag heeft grote (financiële) gevolgen en moet uit vrije wil worden gedaan”, aldus het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).
Haken en ogen
Toch kent de regeling een aantal haken en ogen, aldus het CIZ. Vooral wanneer een cliënt plotseling niet meer in staat is om zelf een aanvraag te doen en er nog geen vertegenwoordiging is geregeld. In zulke situaties moeten familieleden de rechter verzoeken om mentor te worden. Die verzoeken worden echter vaak afgewezen, omdat mentorschap als een te ingrijpende maatregel wordt gezien wanneer het alleen gaat om het ondertekenen van een Wlz-aanvraag.
Daarnaast kost het aanvragen van mentorschap veel tijd en administratie. Dit maakt het voor mensen die hun eigen zaken niet goed kunnen regelen juist moeilijker om toegang te krijgen tot Wlz-zorg.
Menselijker zorgsysteem
Om deze knelpunten op te lossen hebben het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en het CIZ een wetswijziging uitgewerkt. Die maakt het mogelijk dat een familielid, wanneer dat nodig is, namens de cliënt een aanvraag indient. Het doel is dat cliënten sneller de zorg krijgen die zij nodig hebben.
“Met deze wetswijziging maken we het voor mensen die zelf niet meer in staat zijn hun zaken te regelen, eenvoudiger om de zorg en ondersteuning te krijgen die ze nodig hebben. Zo zetten we een stap naar een menselijker en praktischer zorgsysteem”, meldde voormalig VWS-staatssecretarisvorig jaar.
Duizenden zorguren
Volgens het CIZ voorkomt de wetswijziging dat mensen moeten wachten op zorg op momenten dat die het meest nodig is. Uit onderzoek van Sira Consulting, uitgevoerd in opdracht van het ministerie, blijkt bovendien dat de maatregel de regeldruk voor familieleden, zorgaanbieders en het CIZ aanzienlijk vermindert.
Doordat zorgorganisaties niet langer hoeven te ondersteunen bij aanvragen voor mentorschap, besparen zij jaarlijks duizenden uren aan uitleg en huisbezoeken. De besparing voor zorgaanbieders wordt geraamd op ongeveer 858.600 euro per jaar. Ook het CIZ verwacht vanaf 2027 jaarlijks circa 142.000 euro te besparen. “De structurele besparingen zijn daarna naar verwachting hoger”, aldus VWS.
Wetswijziging goedgekeurd
De Tweede Kamer stemde donderdag 4 juni in met de wetswijziging. De Eerste Kamer behandelt het voorstel naar verwachting op 23 juni als hamerstuk. Als ook daar groen licht wordt gegeven, gaat de wijziging naar verwachting in 2027 in werking.
