© bilderstoeckchen / stock.adobe.com
Hermans reageert met haar brief op een vraag uit het commissiedebat Zorgverzekeringsstelsel. Hierin werd gevraagd of er bij het pakketbeheer “een expliciet moreel afwegingskader” nodig is. De minister lijkt te antwoorden dat dit afwegingskader er eigenlijk al is.
Kille QALY’s?
Bepalen ‘kille QALY’s’ het Nederlandse beleid ten aanzien van dure nieuwe medicijnen? Zorgverzekeraars en overheden gebruiken QALY’s (quality-adjusted life year) in kosten-effectiviteitsanalyses. Ze kijken hierbij naar de kosten per gewonnen levensjaar in goede gezondheid om te bepalen of de prijs van een behandeling of medicijn in verhouding staat tot de gezondheidswinst. Zo kunnen behandelingen objectief met elkaar worden vergeleken.
Volgens Hermans is het hanteren van kosteneffectiviteit en het rekenen met maximaal 80.000 euro per gewonnen levensjaar bij zeer ernstige ziektes, juist een methode om de beperkte middelen rechtvaardig te verdelen onder alle patiënten. Het kabinet erkent dat het soms moeilijk is wanneer patiënten de toegang tot een effectief middel wordt ontzegd. “Ervaringen van deze patiënten laten natuurlijk niemand koud”, schrijft Hermans. Zij wijst er echter op dat het maken van uitzonderingen voor identificeerbare patiënten de solidariteit kan uithollen.
Kosteneffectiviteit
Het financiële beleid draait volgens de minister om het voorkomen van verdringing in de medische sector. “Door de kosteneffectiviteit van dure geneesmiddelen mee te wegen wordt voorkomen dat zorg die op het geheel bezien meer gezondheidswinst oplevert verdrongen zal worden door zorg die dat minder doet.”
“Het kabinet vindt het niet uit te leggen aan alle huidige en toekomstige patiënten, die ook premiebetalers zijn, als het besluit een duur middel met een beperkte of zeer onzekere kosteneffectiviteit zonder meer te vergoeden, of uitzonderingen te maken die de juridische houdbaarheid van het hele stelsel op de tocht zetten.”
Wanneer een medicijn daadwerkelijk bewezen effectief is, stelt de overheid ruime budgetten beschikbaar, merkt zij op. “En als die behandeling veel gezondheidswinst oplevert, dus veel QALY’s, dan is het kabinet bereid honderdduizenden euro’s, soms zelfs meer dan een miljoen, per patiënt uit te geven”, aldus de minister.
Verantwoordelijkheid farmaceuten
Tot slot wijst de minister op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van farmaceutische bedrijven bij het vaststellen van hun tarieven. “Als zij in alle gevallen verantwoorde prijzen zouden vragen, dus prijzen die in verhouding staan tot de gezondheidswinst, zou het een stuk makkelijker zijn om de juiste balans te vinden tussen de door het CEG (Centrum voor Ethiek en Gezondheid, red) onderscheiden morele benaderingen”, aldus de minister.
