Nederland telt naar schatting 500.000 mensen met hartfalen. Dit aantal zal de komende jaren verder stijgen. Vingerhoedskruid is het oudste en goedkoopste medicijn voor de behandeling van hartfalen. De laatste decennia kwamen er allerlei andere hartfalenmedicijnen op de markt en nam het gebruik van digoxine af. “Lang was het onduidelijk of en in welke dosering digoxine bijdraagt aan een betere behandeling van hartfalen. Deze resultaten maken een einde aan deze onduidelijkheid”, aldus de Hartstichting.
Overlijdens
Aan het onderzoek werkten 43 Nederlandse ziekenhuizen mee. Cardiologen van UMCG en de Werkgroep Cardiologische centra Nederland leidden het onderzoek. Duizend mensen met hartfalen werden tijdens de studie gevolgd. De helft kreeg drie jaar lang een lage dosis digoxine, bovenop de normale behandeling. De andere helft kreeg een nepmedicijn.
In de groep die vingerhoedskruid gebruikte, verslechterde het hartfalen minder vaak dan in de controlegroep. Ook overleden minder deelnemers aan hart- en vaatziekten.
Verrassend
De onderzoekers voegden de resultaten van het onderzoek samen met de resultaten van twee eerdere onderzoeken naar medicijnen zoals digoxine. Daarmee toonden ze aan dat deze medicijnen het aantal ziekenhuisopnames voor hartfalen met gemiddeld 25 procent verminderen.
In het derde onderzoek werden zeshonderd van de duizend patiënten uitgebreider gevolgd. Hieruit bleek dat de patiënten die digoxine hadden gekregen en er vervolgens mee moesten stoppen, in de eerste zes weken significant vaker problemen kregen dan patiënten die het middel nooit hadden gekregen. Van de 288 patiënten kwamen er 14 in het ziekenhuis terecht of overleden. “Hoewel dit niet direct bewijst dat het medicijn werkt, was het effect indrukwekkend en verrassend”, concluderen de onderzoekers.
In de richtlijnen
Op dit moment bestaat de standaardbehandeling voor hartfalen uit vier medicijnen. De onderzoekers verwachten dat een lage dosis digoxine door deze onderzoeksresultaten mogelijk in de toekomst als vijfde standaardmedicijn in de richtlijnen opgenomen zal worden.
“Digoxine is het oudste én goedkoopste medicijn voor de behandeling van hartfalen”, reageert Erik Badings, researcharts in het Deventer Ziekenhuis. Daar namen 33 patiënten deel aan het onderzoek. “Juist daarom is dit onderzoek zo bijzonder. Het kan een groot verschil maken voor de patiënt.” De bevindingen zijn in meerdere medische tijdschriften gepubliceerd en gedeeld tijdens het Heart Failure 2026 congres in Barcelona. Het onderzoek is gefinancierd door de Hartstichting en ZonMw.
