HRM

Verpleegkundigen runnen het ziekenhuis

Marian Kaljouw, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Zorgautoriteit stelt dat bestuurders in de zorg hun oor te luisteren moeten leggen bij verpleegkundigen (zie Skipr op 7 januari). Dat is een zeer verstandig advies, niet alleen omdat verpleegkundigen een brug kunnen slaan tussen de behandeling en de patiënt, maar ook omdat verpleegkundigen het ziekenhuis eigenlijk ‘runnen’.

Mijn promotor Frits van Merode had dit al tegen me gezegd voordat ik goed en wel startte met promotieonderzoek, maar het werd me pas goed duidelijk toen in het operationele netwerk van een Nederlands ziekenhuis in kaart had gebracht.

Vangnet

Verpleegkundigen vervullen de meest centrale rollen in een ziekenhuis. Zij zorgen ervoor zorgen dat alles dat nodig is om patiënten te behandelen en te verzorgen geregeld wordt. Zij verbinden mensen in het netwerk en zijn een vangnet voor bijna alles dat er afgestemd en gecoördineerd moeten worden.

Hieronder zie je de netwerk positie en verbindingen van één anesthesie medewerker, in feite een gespecialiseerd soort verpleegkundige. Het hier getoonde netwerk omvat alle interactie relaties tussen personen (knooppunten in dit netwerk) die betrokken zijn bij operaties, vanaf de polikliniek of spoedeisende hulpafdeling waar patiënten worden opgenomen tot ontslag uit het ziekenhuis. De rode lijnen zijn allemaal verbindingen die een anesthesie medewerker heeft met andere mensen in het ziekenhuis.

netwerk_anneliesvanderham

Niet alleen anesthesiemedewerkers hebben een centrale rol, dit geldt ook voor verpleegkundigen op de holding, recovery, op verpleegafdelingen en de OK zelf. Zij zorgen er samen voor dat de patiënt van opname tot ontslag zo soepel mogelijk het ziekenhuis doorgaat, dat alle voorbereidingen getroffen zijn voor de operatie en de patiënt met zo min mogelijk stress de operatiekamer in gaat. Ze verrichten logistieke, communicatie- en coördinatietaken naast patiëntenzorg. Zij zijn ook de oren en ogen van de anesthesist of operateur, die minder zicht hebben op het totale proces dat de patiënt doorloopt in een ziekenhuis.

Interactie

Wat verder bleek is dat in het netwerk mensen met een management rol met beduidend minder mensen interactie hebben dan de verpleegkundigen en artsen. Het is de vraag of dat erg is – operationele taken zijn niet persé het domein van managers of bestuurders - maar het is natuurlijk wel essentieel dat kennis en ervaring over hoe het ziekenhuis functioneert, ook bij hen bekend is. Dat is een brug die nog wel te slaan is.

Annelies van der Ham

Adviseur zorginnovatie bij adviesbureau SQwin en promovendus bij Maastricht UMC+

Annelies van der Ham_311

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Paul Uittenbogaard

17 januari 2019

Beste Annelies, heel herkenbaar wat je schrijft. Wat ik er nog aan toe wil voegen is dat er vaak ook een groot verschil in professionaliteit bestaat tussen medici en paramedici en de niet medici die in de management/bestuur/staffuncties zitten. Anders gezegd: het medisch proces (kernproces van een ziekenhuis) wordt uitgevoerd door zware professionals die zich ook voortdurend moeten bijscholen en aan stevige kwaliteitseisen moeten voldoen terwijl de ondersteunende bedrijfsvoering wordt uitgevoerd door medewerkers die veelal veel minder professioneel zijn. Kwaliteits asymmetrie dus.

Peter Koopman

17 januari 2019

Mooi dat nu ook vanuit de optiek “logistiek en operationeel management” de positie van verpleegkundigen in deze promotie verhelderd is. Daarnaast is overbekend dat het primair proces in een algemeen ziekenhuis therapeutisch ( geneeskundig en paramedisch) en verpleegkundig ( verzorgend, begeleidend, verplegend en behandelparticiperend) van aard is. Dat de aandacht op het belang van het kunnen beschikken over voldoende en bekwame verpleegkundigen de laatste tijd weer op de agenda staat is belangrijk. Niet alleen van leken-bestuurders ( niet-verpleegkundigen ), maar ook van politici. Mevr. dr. Marian Kaljouw wees terecht op dit dossier! Overigens betreft dit onderwerp ook de thuiszorg, verpleeghuiszorg en brede GGZ. Maar daarover ging deze promotie niet.

Annelies van der Ham

17 januari 2019

Dank voor jullie reacties, Paul en Peter. Helemaal eens. Over de professie van medici en managers is een ander interessant proefschrift geschreven - De Medicus Maatgevend van Yolande Witman -. Overigens denk ik wel dat ook managers/bestuurders/stafmedewerkers een professie hebben, maar dan wel een heel andere dan zorg professionals. Die professie is veel minder geformaliseerd noch worden er kwaliteitseisen aan gesteld - in formele zin -. Ik denk dat we veel meer zouden moeten expliciteren wat ieders rol in het aansturen van het operationeel systeem is. Zowel zorgprofessionals als niet-zorg professionals hebben daar een rol in. Daar gaat de volgende fase van het onderzoek over. Wil je meer weten over dit onderzoek, ik schrijf er (in het Engels weliswaar) op www.squrious.nl maandelijks een stukje over.

Top