Triage komt oorspronkelijk uit de militaire geneeskunde en omvat de ‘kunst’ om bij grote aantallen slachtoffers deze te rangschikken naar de spoed en noodzaak van medisch handelen. Triage werd altijd uitgevoerd door de meest ervaren medicus ter plaatse. Tijdens een militaire missie in het buitenland was ik betrokken bij een grootschalige oefening met ‘gewonden’ onder Duitse bevelvoering. Er was geen discussie. Als oudste en meest ervaren chirurg op dat moment werd ik aangewezen als triagist van het behandelteam.
Het huisartsengezin
In het klassieke huisartsengezin was het vaak de echtgenote van de huisarts die het eerste contact met een patiënt afhandelde. Dit om de huisarts zelf ongestoord zijn spreekuur en zijn huisvisites te kunnen laten doen. Dat ging goed omdat beiden bekend waren met hun verzorgingsgebied en de lijnen van overleg kort waren. Tegenwoordig – zeker in de grotere groepspraktijken – doen goed getrainde doktersassistenten dat werk. Ook zij kennen de wijk en de buurt waar de praktijk is gevestigd en bij onzekerheid kan ruggenspraak met de huisarts gepleegd worden.
Hoe goed is nu een triagetool? De 14 partijen die betrokken zijn bij het Integraal Zorgakkoord-traject hebben bijgedragen aan de oprichting van Digizo.nu. Deze organisatie ‘selecteert en beoordeelt processen met daarin digitale toepassingen die naar verwachting de toegankelijkheid van zorg en ondersteuning verbeteren en de werkdruk van medewerkers verlagen’.
Triagetools
Door verzekeraars (zoals Zilveren Kruis en VGZ) ondersteunde en door Digizo.nu onderzochte triagetools zijn: Platform 24, Spreekuur.nl, Moet ik naar de dokter?, Quin, Huisartsen van Nederland en Bingli. Ten behoeve van het onderzoek werd door Digizo.nu een zestal essentiële ijkpunten vastgesteld om deze tools te onderzoeken. Vastgesteld werd dat voor de betrouwbaarheid van alle ijkpunten het bewijsgehalte zeer laag was en grotendeels gebaseerd was op ‘grijze literatuur’. Dit is literatuur die vaak aangeleverd wordt door de producent en niet getoetst is op een proces van verificatie (vaststellen juistheid van de waarneming) en validatie (vaststellen consistentie van de waarneming).
De conclusie van Digizo.nu – voor wat betreft de waarde van de triagetools – was dan ook dat ‘Bestaand bewijs is geobjectiveerd en geëvalueerd op basis van het meetplan. Het bestaand bewijs biedt onvoldoende zekerheid om harde conclusies over waarde van het proces digitale triage- en consultvoorbereiding te trekken’.
Dwingen
Opzich is het weer opvallend dat zorgverzekeraars binnen de curatieve zorgsector huisartsen dwingen ‘omwille van de kosten’ triagetools te gebruiken. Onze curatieve zorg behoort tot de zuinigste van Europa. De bovenmatige kosten zitten in de sectoren extramurale zorg en beheer. Ook de zorgverzekeraars zelf zitten in een zeer ruim financieel jasje. Daarnaast is het opvallend dat dezelfde weg wordt ingeslagen die tot de versnipperde wereld van elektronische patiëntendossiers (epd’s) heeft geleid. Waarom is er niet gekozen voor één open source pakket waarmee in het hele land ervaring kan worden opgedaan?
Tenslotte nog een juridisch aspect: de verzekeraar dwingt met financiële maatregelen de huisarts van het softwarepakket gebruik te maken. Wat als zich een calamiteit voordoet door een misverstand in de digitale communicatie zonder dat de huisarts dit weet? Het lijkt mij dat de verzekeraar dan aansprakelijk gesteld kan worden.
Door Robert W. Kreis, em. hoogleraar Brandwondenzorg