Foto: Chris Ryan/Getty Images/iStock
Door: Maarten Bakker
De wet Bibob biedt overheden de mogelijkheid om te toetsen of aanvragers van vergunningen en subsidies criminele antecedenten hebben. Overheidsinstanties kunnen daarmee voorkomen dat ze, zonder het te weten, malafide ondernemers ondersteunen en faciliteren.
Inkoopbeleid
In de strijd tegen zorgfraude maakte Menzis onlangs bekend dat ze de wet Bibob wil gaan toepassen op de aanbieders van langdurige zorg. In het inkoopbeleid nam ze als verplichting voor deze aanbieders op dat er een Bibob-toets zou worden ingevuld. Zorgondernemers moesten op een zogenaamd vooronderzoeksformulier persoonsgegevens invullen. Bij blijvende twijfels over de integriteit van de aanbieder, zou een nadere vragenronde volgen, en mogelijk zou Menzis dan ook nog advies inwinnen bij het Landelijk Bureau Bibob. Dat bureau heeft toegang tot informatie van politie en justitie en andere instanties.
Pleyade
Zorgaanbieder Pleyade, die ouderenzorg verleent in de regio Arnhem, spande bij de Haagse rechtbank een kort geding aan tegen de Bibob-toets door Menzis. Volgens Pleyade mogen nu alleen overheden nog zo’n toets uitvoeren. Menzis zou, door toch persoonsgegevens van zorgondernemers te vragen, handelen in strijd met privacywetgeving.
Verkorte uitspraak
De rechter verbiedt Menzis nu in zijn vonnis om van aanbieders van langdurige zorg te eisen dat ze meewerken aan een Bibob-toets, ‘zolang de wet Bibob in haar huidige vorm van kracht is’. Het is een verkorte uitspraak. De rechter komt later met een motivering.
Wet repareren
Menzis laat weten ‘teleurgesteld’ te zijn over de uitspraak. De zorgverzekeraar roept de politiek op de wet Bibob zo snel mogelijk te ‘repareren’. Minister Sterk laat al onderzoeken hoe de wet effectief kan worden toegepast door zorgkantoren bij de inkoop van langdurige zorg. Maar er moet nog een wetswijziging naar de Tweede Kamer.
Bescherming persoonsgegevens
Pleyade laat weten dat ze in een ‘lastige situatie’ werd gebracht door de Bibob-toets van Menzis. Ze moest wel inschrijven op het inkoopbeleid van Menzis, met het oog op de continuïteit van haar zorgverlening. Maar dan betekende dan wel dat ze persoonsgegevens zou moeten verstrekken zonder een goede juridische basis. De zorgaanbieder ‘verwelkomt’ daarom de rechterlijke uitspraak.
“Pleyade onderschrijft het belang van een krachtige aanpak van zorgfraude”, schrijft de zorgaanbieder in een reactie op het vonnis. “Daarbij vinden wij het essentieel dat maatregelen zorgvuldig worden toegepast, gebaseerd zijn op een duidelijke juridische grondslag en rekening houden met de bescherming van persoonsgegevens.”
