BLOG

AD Ziekenhuis Top 100: de echte winnaars en verliezers

Zoals elk jaar halverwege november de pietendiscussie weer oplaait, zo laait ook de discussie op over de AD Ziekenhuis Top 100. Ik doe er graag aan mee. Want hoe betrouwbaar is de lijst?

De nummer 1 van vorig jaar (Spaarne Gasthuis Haarlem) staat nu op 18. De nummer 3 van vorig jaar (Nij Smellinghe in Drachten) staat nu op 71. De nummer 8 van vorig jaar (MC Haaglanden in Den Haag) staat nu op 72. Blijkbaar kun je gemakkelijk in één jaar degraderen van bijna beste tot bijna slechtste ziekenhuis. Zijn deze ziekenhuizen na hun hoge positie van vorig jaar zelfgenoegzaam en arrogant geworden en daarom gekelderd in het lijstje?

Het tegenovergestelde kan ook. Het Rode Kruis ziekenhuis in Beverwijk stond vorig jaar op 77, nu op 2. Noordwest in Den Helder stond op 65 in 2015 en staat nu op 8. Zijn deze ziekenhuizen na hun slechte klassering vorig jaar zo geschrokken dat ze alles op alles hebben gezet om dit jaar beter te scoren?

Gemiddeld stijgen of dalen ziekenhuizen in de AD Top 100 van jaar tot jaar meer dan 20 plaatsen. De correlatie tussen de lijst van een bepaald jaar en de lijst van het jaar erop is laag, dus kun je met de lijst in de hand niet goed voorspellen hoe een ziekenhuis het er een jaar later afbrengt.

Kwaliteit meten heeft geen zin?

Als de kwaliteit van ziekenhuizen werkelijk zo snel zou veranderen, zou het geen zin hebben de kwaliteit te meten. Immers? wat vandaag een goed ziekenhuis is, is morgen alweer een slecht ziekenhuis en andersom. Als de kwaliteit werkelijk zo snel kan veranderen zou ik alle ziekenhuizen (en ook de minister) aanraden langs te gaan bij het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk. Die gaan van plaats 77 in 2015 naar plaats 2 in 2016. Ik zou dan graag willen weten wat het geheim is achter hun (snelle) succes (en dat geheim als best practice uitrollen in alle ziekenhuizen).

Een waarschijnlijker verklaring voor de sprongen in de lijst is dat de lijst onbetrouwbaar is. Dat wil zeggen: de lijst meet wel iets, maar meet niet goed, en telkens wat anders.

En dus is er een goede reden om niet te kijken naar hoe een bepaald ziekenhuis in een specifiek jaar presteert, maar hoe het door de jaren heen presteert. Een goed ziekenhuis is een ziekenhuis dat hoog scoort onafhankelijk van hoe er gemeten wordt en wanneer er gemeten wordt. Dat lijstje van beste ziekenhuizen over een periode van 8 jaar (2009/2016) ziet er als volgt uit:

1. Ziekenhuis Rijnstate, Arnhem
2. Franciscus Gasthuis, Rotterdam
3. Meander MC, Amersfoort
4. Ikazia, Rotterdam
5. ZorgSaam Ziekenhuis, Terneuzen
6. St. Antonius Ziekenhuis, Nieuwegein
7. Albert Schweitzer Ziekenhuis, Dordrecht
8. Beatrix Ziekenhuis Rivas, Gorinchem
9. Wilhelmina Ziekenhuis, Assen
10. Elkerliek Ziekenhuis, Helmond

In bovenstaand lijstje staan 6 ziekenhuizen die nog nooit gewonnen hebben in een specifiek jaar, maar die over een periode van 8 jaar tot de top 10 behoren: Rijnstate, Ikazia, ZorgSaam, St. Antonius, Wilhelmina en Elkerliek. Die verdienen mijns inziens eerder een pluim dan de incidentele winnaar van een bepaald jaar. Gefeliciteerd dus!

En dit zijn de slechtste tien ziekenhuizen over een periode van 8 jaar:

1. BovenIJ Ziekenhuis, Amsterdam
2. Treant Ziekenhuis Scheper, Emmen
3. ‘t Lange Land Ziekenhuis, Zoetermeer
4. Havenziekenhuis, Rotterdam
5. Maasziekenhuis, Beugen
6. MC groep, Lelystad Emmeloord,
7. Alrijne Leiden, Leiden
8. St. Jansgasthuis, Weert
9. Isala Diaconessenhuis, Meppel
10. Treant Ziekenhuis Bethesda, Hoogeveen

Van deze ziekenhuizen mag je denk ik met (meer) reden zeggen dat er werk aan de winkel is. Zoek uit waar het aan ligt dat je al jarenlang onderaan bungelt. Daarbij kunnen ze de hulp van goed scorende ziekenhuizen gebruiken. Zoals Jon Schaefer, directeur van MediQuest laat weten in het AD: "Er blijft een kleine groep ziekenhuizen achter. Die moeten we op sleeptouw nemen".

Herm Joosten,

Lector bij NCOI University te Hilversum en Universitair Docent bij het Institute for Management Research van de Radboud Universiteit Nijmegen

Herm Joosten_311

13 Reacties

om een reactie achter te laten

Olaf Wijman

9 november 2016

Hartelijk bedankt Herm.

Olaf Wijman

9 november 2016

Zou het ook zo zijn met al die andere lijstjes die in het leven zijn geroepen? Wie zijn daar de echte winnaars en verliezers.

Olaf Wijman

9 november 2016

Dit artikel is nu 170 x gelezen en niemand (wil) de moeite nemen om ook een reactie te geven?!

Gijs van Loef

10 november 2016

Ik denk dat er meerdere argumenten zijn te bedenken om te stoppen met het serieus nemen van deze AD-lijst... Ik noemde het al eerder de 'transparantie-soap' van de marktwerking in de zorg.

Gonda Nienhuis

10 november 2016

Wat fijn dat je de gegevens (weer) objectiveert en rationaliseert door de cijfers op deze manier tegen het licht te houden. ???? Trots natuurlijk dat Rijnstate opnieuw als de nummer 1 bovenaan jouw lijst staat!

Gonda Nienhuis

10 november 2016

Ehhh kennelijk veranderen emoticons in vraagtekens

Gijs van Loef

11 november 2016

Onderaan deze lijst het Elisabeth Twee Steden Ziekenhuis in Tilburg. Met als voorzitter van de Raad van Bestuur een gerespecteerd hoogleraar-medicus, die hoge ogen gooit in andere lijsten als invloedrijke topbestuurder in de zorg. Hm...

Jo Volgensmij

11 november 2016

Elk jaar verspillen communicatieafdelingen, AD-lezers en bloggers weer tijd aan deze ranglijst. Lees bijvoorbeeld ook de blog van Jaap van den Heuvel uit 2013 (https://www.skipr.nl/blogs/id1594-ad-ziekenhuis-top-100-lees-de-bijsluiter.html) hierover.
Hoewel ik het dus eens ben met Herm Joosten, begrijp ik niet waarom hij de resultaten vanaf 2009 heeft opgeteld. Waarom niet voor een periode van 10 jaar gekozen? In 2008 werd het ziekenhuis waar ik voor werk derde, in 2007 eerste. Herm, had die twee jaar nou toch meegenomen! Dan hadden we jou op nummer 1 gezet op onze lijst van betrouwbare ranglijstsamenstellers!

Jo Volgensmij

11 november 2016

Oh! In 2007 behaalde Rijnstate de 44ste plek in de AD top 100 en in 2008 plaats 48. Nogmaals, herschrijf de blog en baseer je lijst op 2007 t/m 2016! Dan trakteer ik op oliebollen! [ emoticon: knipoog ]

Gijs van Loef

11 november 2016

Beste Jo Volgensmij,
In de column uit 2013 rekent Jaap definitief af met deze AD-lijst, zoals je zelf aangeeft. Waarom vraag je de auteur dan om zijn lijst aan te passen door een paar jaren toe te voegen?
Ga je dan oliebollen trakteren? Ik zou bijna willen zeggen... oliexxx (met een knipoog)

herm joosten

11 november 2016

@Jo Volgensmij: toen ik twee jaar geleden voor het eerst de Ad-lijsten analyseerde, kon ik de lijsten niet verder terugvinden dan vanaf 2009. Als jij ze hebt of weet waar ze te vinden zijn, hoor ik dat graag! Ik beloof bij deze de lijst dan te updaten.

onderdelinden

12 november 2016

Meten is weten, maar kunnen we nu al die administratieve handelingen maar vergeten?

Jaap van den Heuvel

13 november 2016

Dank voor deze heldere analyse. Het geheim van het Rode Kruis Ziekenhuis is dat de medisch specialisten en mijn voorgangers een goede score belangrijk vonden en daar grondig en hard aan gewerkt hebben. In voorgaande jaren was daar door omstandigheden, voornamelijk geld, minder tijd en aandacht voor. Onze HSMR van 81 procent zegt ook wel iets. Zegt de AD lijst dat iets over de kwaliteit? Langjarig goed of slecht scoren zegt inderdaad mogelijk wel iets. De indicatoren hebben wel enige waarde, maar beperkt. Zie de diverse publicaties hierover. Naast de willekeurige selectie die het AD maakt uit de totale lijst indicatoren en de arbitraire score die ze er aanhangen is statistische variatie een belangrijke reden van wisselingen van plaats. Ik schat zeker wel 20 plaatsen op de lijst bij gelijkblijvende prestaties. Het meest ergerlijke vind ik de jaarlijkse jokkebrokken. Ik noem maar geen namen. Dus controle van de lijst door de IGZ is een must. Juist ook de goede scores. Maar blijft, hulde aan Herm, dat langjarige scores wel iets zeggen. Dus laten we die lijst ook maar eens opnemen. En graag ook toevoegen wat de gemiddelde kostprijzen van de ziekenhuizen zijn. Dat zal een verrassend beeld en inzicht geven.

Top