Beeld: Vadim / Stock.adobe.com
Dat blijkt uit een overzicht dat Kompas in Zorg heeft gemaakt op basis van gegevens van Zorgverzekeraars Nederland (ZN). ZN geeft elk jaar een inkoopadvies aan de verzekeraars op basis van de vastgestelde volumenormen. De volumenorm is het aantal behandelingen dat per jaar in een ziekenhuis moet worden uitgevoerd om goede zorg te kunnen garanderen.
Meer volume betere zorg
Het idee achter de volumenormen is dat hoe groter het aantal specifieke operaties in een ziekenhuis, hoe meer ervaring de chirurgen hebben en hoe hoger de kwaliteit zal zijn. Dit idee is ook de basis voor het concentratie- en spreidingsbeleid van ingrepen waarin ziekenhuizen zich specialiseren.
Ziekenhuizen zijn samen met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de zorgverzekeraars verantwoordelijk voor de handhaving van de normen. Ziekenhuizen die bepaalde chirurgische behandelingen niet vaak genoeg uitvoeren, zouden patiënten moeten verwijzen naar ziekenhuizen waar de norm wel wordt gehaald.
Uit de gegevens van ZN voor drie specifieke oncologische ingrepen – namelijk vulvacarcinoom, weke delen tumoren en rectumresectie – blijkt nu dat 13 ziekenhuizen de volumenorm voor een van bovenstaande ingrepen niet halen. De norm is bij alle drie deze ingrepen twintig chirurgische ingrepen per jaar. Wat opvalt is dat de ziekenhuizen die de norm niet halen, daar meestal niet een klein beetje, maar er ver onder zitten. Vaak deden ze in 2024 maar 5 tot 10 operaties per jaar. Reden voor ZN om een negatief inkoopadvies te geven aan haar leden voor deze behandelingen bij de betrokken ziekenhuizen.
Ziekenhuizen die de volume norm niet halen voor behandeling vulvacarcinoom. Totaal uitgevoerd in 16 ziekenhuizen volgens cijfers ZN. Norm 20 ingrepen per jaar.
| Albert Schweitzer Ziekenhuis | 5 |
| Amphia Ziekenhuis | 13 |
| Franciscus Gasthuis & Vlietland | 5 |
| Gelre Ziekenhuizen | 12 |
| Medisch Spectrum Twente | 18 |
| Rijnstate | 5 |
| Zuyderland | 5 |
*in het geval van Vulvacarcinoom zijn de getallen hier boven het aantal operaties over een langere periode, namelijk van 2022 t/m 2024. BRON: Kompas is Zorg
Ziekenhuizen die niet aan de norm voldoen voor (primaire) behandeling van weke delen tumor. Totaal uitgevoerd in 17 ziekenhuizen in 2024 volgens cijfers ZN. Norm 20 ingrepen per jaar.
| Bovenij Ziekenhuis | 9 |
| Deventer Ziekenhuis | 5 |
| Jeroen Bosch Ziekenhuis | 7 |
Ziekenhuizen die niet aan de norm voldoen voor rectumresecties. Totaal uitgevoerd in 56 ziekenhuizen in 2024 volgen cijfers ZN. Norm is 20 ingrepen per jaar.
| Rivas Beatrixziekenhuis | 9 |
| Rode Kruis Ziekenhuis | 8 |
| Van Weel-Bethesda Ziekenhuis | 10 |
Zorgverzekeraars moeten kwalitatief goede zorg inkopen. Omdat zorgverzekeraars geen idee van kwaliteit hebben reduceren zij die vraag naar kwaliteit tot een eenvoudige telling. Het is een gotspe dat de beoordeling van de kwaliteit van jouw werk als arts gereduceerd wordt tot de vraag: hoe vaak doe je iets.
De cijfers ten aanzien van vulvacarcinoom behandelingen in het artikel van Skipr (Deze ziekenhuizen halen de volumenorm voor specifieke oncologische behandelingen niet – Skipr) zijn niet representatief voor de situatie in de Brabantse ziekenhuizen die samenwerken binnen het GOCZ (www.gocz.nl) verband. Binnen ons samenwerkingsnetwerk krijgen alle patiënten met vulvacarcinoom hun behandeling in het ECZA geaccrediteerde Catharina Ziekenhuis, wat betekent dat deze patiënten niet vallen onder de cijfers van andere ziekenhuizen die niet voldoen aan de volumedrempel voor deze specifieke behandeling. Het kan zijn dat in de genoemde Brabantse ziekenhuizen een biopt name op OK of een palliatieve behandeling ingezet is geworden, waarbij iedere patiënte overigens besproken wordt tijdens heet wekelijkse regionale MDO. Dit kan een verklaring zijn voor de afwijkingen in de gepresenteerde cijfers. Het is belangrijk dat er rekening wordt gehouden met dergelijke samenwerkingen, die specifiek gericht zijn op het leveren van de beste zorg voor deze patiënten.
Met verbazing namen wij kennis van dit bericht. Alle patiënten met een oncologische diagnose worden besproken binnen een MDO en het Albert Schweitzer ziekenhuis verwijst patiënten met een vulvacarcinoom al sinds jaren naar het Erasmus MC. Met een incidentiecijfer van 450 patiënten per jaar is deze zorg terecht sterk gecentraliseerd. Indien sprake is van een palliatieve resectie ter vermindering van klachten dan wordt altijd in overleg met patiënte besloten waar deze resectie zal plaatsvinden. Soms heeft zij een sterkte voorkeur om deze resectie zo dicht mogelijk bij huis te laten verrichten waardoor een enkele patiënte een operatie in het ASZ heeft ondergaan.