Voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA) Yara Basta noemt het voornemen goed nieuws. “Al duurt 2027 nog erg lang. Het gaat het veel hersenschuddingen en ernstig hersenletsel schelen, waardoor meer mensen goed aan de maatschappij kunnen blijven deelnemen”.
Geen minimumleeftijd
Voor een minimumleeftijd voor e-bikes zijn nu geen voorstellen. De NVSHA-voorzitter vindt dat jammer, omdat die fietsen eigenlijk te snel gaan voor kinderen met hun nog ontwikkelende verkeersinzicht. “Als je zelf moet trappen, ben je je veel bewuster van hoe hard je gaat.”
Onvoldoende verkeersinzicht
“Met elektrische fietsen ga je al snel een stuk harder. Schoolkinderen hebben nog onvoldoende verkeersinzicht om daar goed mee om te gaan”, zegt Basta. Boven de zestien jaar krijgen jongeren steeds meer inzicht en worden ze ook minder impulsief. Daarmee wordt het ook veiliger om op elektrische fietsen te rijden. Toch hoopt de voorzitter van de SEH-artsen dat jongeren zo gewend raken aan een helm, dat ze die vrijwillig blijven dragen als ze volwassen zijn. “Dat zou goed zijn voor de veiligheid en zowel zorgkosten als maatschappelijke kosten besparen.”
Als jongeren geen helm willen dragen, blijft de gewone fiets altijd een goed alternatief, benadrukt Basta. “Dat is ook beter voor de gezondheid, gezien de obesitasgolf.”
Reactie NVT
De Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie (NVT) is “verheugd” over het voorstel van het kabinet om een helmplicht in te voeren voor jongeren onder de achttien jaar die op een elektrische fiets rijden. Het bestuur van de beroepsorganisatie hoopt dat volwassenen spontaan zullen volgen “als de jeugd het voorbeeld geeft”.
Dat de regels – mits de Tweede Kamer ze goedkeurt – gaan gelden voor alle elektrische fietsen, voorkomt dat de regelgeving kan worden omzeild, merkt de vereniging verder op. “Ook dat er geen onderscheid gemaakt wordt op gebied van vermogen maakt handhaving vele malen makkelijker.”
De NVT denkt dat het dragen van fietshelmen “zeker bijdraagt” aan het verminderen van hersenletsel en schedelverwondingen door fietsongelukken. “Dat hebben we al gezien bij andere activiteiten zoals skiën of snowboarden”, reageert voorzitter Michael Edwards. “Naast fietsvriendelijke aanpassingen aan wegen in steden en dorpen is dit absoluut een goede stap vooruit.”
Verdubbeling aantal SEH-bezoeken
Afdelingen voor Spoedeisende Hulp (SEH) zien de laatste jaren steeds meer fietsers met verwondingen binnenkomen na een ongeluk met een elektrische fiets. Volgens recente cijfers van kenniscentrum VeiligheidNL verdubbelde het aantal SEH-bezoeken in deze categorie tussen 2020 en 2024.
Niet van ieder ongeluk is bekend op wat voor fiets het slachtoffer reed. Volgens de cijfers werden in 2024 in totaal 74.300 mensen behandeld op een SEH na een fietsongeval en reed zeker 19 procent op een e-bike. Dat is dus een ondergrens. Jongeren van twaalf tot zeventien jaar vormen de grootste groep gewonden, zowel bij gewone fietsen als bij elektrische fietsen.
Schrikbarende cijfers
“Schrikbarende cijfers”, zo noemt minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat, BBB) de toename van hersenletsel onder jongeren op e-bikes tussen de 12 en 17 jaar. Volgens VeiligheidNL is het aantal hersenletsels door ongelukken met elektrische fietsen in die leeftijdsgroep in vijf jaar verzesvoudigd. Een medewerker van het kenniscentrum licht toe dat dit er vorig jaar zeker vierhonderd waren.
VeiligheidNL wilde de letselcijfers van eerdere jaren niet geven, ondanks herhaaldelijke verzoeken. Het ANP kan de precieze stijgingen daarom niet verifiëren.
De demissionaire BBB-minister meldde donderdag dat hij werkt aan een helmplicht tot 18 jaar op alle elektrische fietsen, waaronder fatbikes. “We beginnen hiermee”, zegt hij tegen het ANP. Omdat hij helmgebruik onder oudere elektrische fietsers sneller ziet toenemen, zet hij nu niet in op een helmplicht voor alle leeftijden. “We zijn aan het begin van een hele brede maatschappelijke discussie met elkaar.”
Om de leeftijdsregel voor helmen te handhaven, moeten politieagenten weten hoe oud iemand is die op een elektrische fiets zit. Tieman zegt van de politie “signalen” te ontvangen dat zijn plan handhaafbaar is. De details moet hij nog uitwerken, bijvoorbeeld of kinderen voorin een bakfiets ook een helm op moeten. Ook de hoogte van de boete voor overtreders weet hij nog niet. Eind volgend jaar wil de minister de nieuwe regels aan de Tweede Kamer voorleggen, zodat die in 2027 kunnen ingaan.
Ook voor een minimumleeftijd voor het gebruik van e-bikes staat Tieman open. “Ik ben daar bereid toe, maar dan wil ik wel draagvlak vanuit de Kamer hebben.” Voor een leeftijdsgrens zou een wetswijziging nodig zijn. (ANP)
Het duurt nog wel anderhalf jaar voordat dat dat ingevoerd kan worden. Men had, ook om andere redenen, meteen een minimumleeftijd van 16 voor alle voertuigen met hulpmotor moeten invoeren, zoals de politie ook voorstelde.